Vitamins | బయటికి చూస్తే ఆరోగ్యంగా, చురుగ్గా కనిపిస్తున్నప్పటికీ శరీరంలో కొన్ని ముఖ్యమైన పోషకాలు లోపించి ఉండే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా విటమిన్ డి, ఐరన్, విటమిన్ బి12 లోపాలు ప్రారంభ దశలో స్పష్టమైన లక్షణాలను చూపించవు. రోజువారీ పనులు చేసుకుంటూ, వ్యాయామం చేస్తూ, సాధారణ జీవనశైలిని కొనసాగిస్తున్న వ్యక్తుల్లో కూడా ఈ లోపాలు కనిపిస్తాయి. అందుకే శరీరాకృతిని లేదా బయటికి కనిపించే ఆరోగ్యాన్ని బట్టి పోషక స్థితిని అంచనా వేయడం సరైంది కాదు. విటమిన్ డి, ఐరన్, బి12 శరీరంలో కీలకమైన విధులను నిర్వహిస్తాయి. ఐరన్ రక్తంలో ఆక్సిజన్ను మోసుకెళ్లే హిమోగ్లోబిన్ తయారీలో సహాయపడుతుంది. విటమిన్ బి12 నరాల ఆరోగ్యం, ఎర్ర రక్త కణాల తయారీకి అవసరం. విటమిన్ డి ఎముకలు, కండరాల ఆరోగ్యంతోపాటు రోగనిరోధక వ్యవస్థ సాధారణ పనితీరులోనూ కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. వీటిలో ఏదైనా లోపించినా శరీరం కొంతకాలం దాన్ని భర్తీ చేసుకుంటూ ముందుకు సాగుతుంది. దీంతో లోపం ఉన్నప్పటికీ వెంటనే అనారోగ్యంగా అనిపించదు.
నగర జీవనశైలిలో ఈ సమస్య మరింత సాధారణంగా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. ఎక్కువ సమయం ఇళ్లలో లేదా కార్యాలయాల్లో గడపడం వల్ల సూర్యరశ్మికి తగినంతగా గురికాకపోవడం విటమిన్ డి లోపానికి ఒక కారణం అవుతుంది. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేసే వారిలో కూడా పగటి సమయంలో బయట గడిపే సమయం తక్కువగా ఉంటే ఈ లోపం ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. ఆహారం కూడా ఐరన్, బి12 స్థాయిలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ముఖ్యంగా శాకాహార ఆహారం తీసుకునేవారు ఐరన్, బి12 లభించే వనరులపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ పెట్టాల్సి ఉంటుంది. శాకాహారం తీసుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ లోపం వస్తుందని కాదు. అయితే ఆహారంలో తగిన పోషకాలు అందుతున్నాయా, శరీరం వాటిని సరిగ్గా గ్రహిస్తుందా అనే విషయాలను గమనించడం అవసరం. కొన్ని మందులను దీర్ఘకాలం ఉపయోగించడం వల్ల కూడా బి12 శోషణ తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. మెట్ఫార్మిన్ వంటి మందులు, కడుపులో ఆమ్లాన్ని తగ్గించే కొన్ని మందులను ఎక్కువకాలం ఉపయోగించే వారిలో బి12 స్థాయిలను వైద్యుల సూచన మేరకు పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది.
ఈ పోషకాల లోపాల లక్షణాలు ఒకదానితో ఒకటి పోలి ఉండటం వల్ల సమస్యను గుర్తించడం కొన్నిసార్లు కష్టంగా మారుతుంది. కారణం తెలియని అలసట, ఏకాగ్రత తగ్గడం, బ్రెయిన్ ఫాగ్, చిరాకు లేదా మూడ్లో మార్పులు, జుట్టు పలుచబడటం లేదా ఎక్కువగా రాలడం, వ్యాయామం సమయంలో శక్తి తగ్గడం, బలహీనత వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కొందరిలో విశ్రాంతి సమయంలో గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం కూడా కనిపిస్తుంది. ఐరన్ లోపం తీవ్రతరమైతే రక్తహీనతకు దారితీస్తుంది. దీంతో అలసట, బలహీనత, ఊపిరి తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, చర్మం పాలిపోయినట్లు కనిపించడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అదే సమయంలో బి12 లోపం ఎక్కువకాలం కొనసాగితే చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిరి లేదా సూదులు గుచ్చినట్లుగా అనిపించడం, సమతుల్యత సమస్యలు, ఇతర నరాల సంబంధిత లక్షణాలు కూడా కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది.
విటమిన్ డి లోపం మాత్రం ప్రారంభ దశలో ప్రత్యేకమైన లక్షణాలు లేకుండానే ఉంటుంది. అయితే ప్రతి ఒక్కరూ తప్పనిసరిగా సప్లిమెంట్లు తీసుకోవాల్సిన అవసరం లేదు. కారణం తెలియని లేదా చాలాకాలంగా కొనసాగుతున్న అలసట ఉన్నవారు, శాకాహారం తీసుకునేవారు, ఎక్కువ సమయం ఇంట్లోనే గడిపేవారు, 50 ఏళ్లు పైబడినవారు, మెట్ఫార్మిన్ లేదా యాసిడ్ తగ్గించే మందులను దీర్ఘకాలం ఉపయోగించేవారు, అలాగే పోషకాలు తక్కువగా ఉన్న ఆహారం తీసుకునేవారు పరీక్షల గురించి వైద్యుడిని సంప్రదించవచ్చు. పోషక లోపాలను గుర్తించేందుకు సాధారణ రక్తపరీక్షలు ఉపయోగపడతాయి. ముఖ్యంగా 25-హైడ్రాక్సీ విటమిన్ డి, సీరం విటమిన్ బి12, ఫెరిటిన్, కంప్లీట్ బ్లడ్ కౌంట్ (సీబీసీ) వంటి పరీక్షలను అవసరాన్ని బట్టి చేయించుకోవచ్చు. ఫెరిటిన్ శరీరంలోని ఐరన్ నిల్వలను అంచనా వేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. సీబీసీ ద్వారా రక్తహీనతతోపాటు రక్త కణాల్లో వచ్చే కొన్ని మార్పులను గుర్తించవచ్చు. అయితే పరీక్షల ఫలితాలను స్వయంగా అర్థం చేసుకుని చికిత్స ప్రారంభించకుండా వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
అలసట లేదా జుట్టు రాలడం కనిపించిందని వెంటనే అధిక మోతాదులో విటమిన్లు, ముఖ్యంగా ఐరన్ సప్లిమెంట్లు తీసుకోవడం సరైన విధానం కాదు. అవసరం లేకుండా లేదా అధిక మోతాదులో ఐరన్ తీసుకోవడం వల్ల ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. ముందుగా లోపం ఉందా లేదా అనేది నిర్ధారించుకుని, దానికి కారణాన్ని గుర్తించి, ఆ తర్వాత ఆహార మార్పులు లేదా అవసరమైన సప్లిమెంట్లను వైద్యుల సూచన మేరకు తీసుకోవడం ఉత్తమం. బయటికి ఆరోగ్యంగా కనిపించడం, శరీరానికి అవసరమైన అన్ని పోషకాలు తగిన స్థాయిలో ఉండటం రెండూ ఒకటే విషయం కాదు. ముఖ్యంగా కారణం తెలియకుండా అలసట చాలాకాలం కొనసాగుతుంటే దాన్ని కేవలం ఒత్తిడి, నిద్రలేమి లేదా బిజీ జీవనశైలికి ఆపాదించకుండా అవసరమైన రక్తపరీక్షల గురించి వైద్యుడిని సంప్రదించడం ద్వారా దాగి ఉన్న పోషక లోపాలను గుర్తించే అవకాశం ఉంటుంది.