జీవన సోపానం స్నేహం

మానవ సంబంధాలలో అత్యంత నిర్మలమైనది, పవిత్రమైనది స్నేహం. కుల, మత, వయసు, హోదా, సరిహద్దులు లేని ఒకే ఒక్క బంధం స్నేహం. అయితే పైకి కేవలం ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య లౌకిక బంధంగా కనిపించే స్నేహం, లోతుగా పరిశీలిస్తే ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక జీవన విధానం. ఆధ్యాత్మికత మూలసూత్రం అహంకారాన్ని, స్వార్థాన్ని వీడటం.

మానవ సంబంధాలలో అత్యంత నిర్మలమైనది, పవిత్రమైనది స్నేహం. కుల, మత, వయసు, హోదా, సరిహద్దులు లేని ఒకే ఒక్క బంధం స్నేహం. అయితే పైకి కేవలం ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య లౌకిక బంధంగా కనిపించే స్నేహం, లోతుగా పరిశీలిస్తే ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక జీవన విధానం. ఆధ్యాత్మికత మూలసూత్రం అహంకారాన్ని, స్వార్థాన్ని వీడటం. నిజమైన స్నేహంలో ‘నేను’ అనే భావన పోయి ‘మేము’ అనే ఐక్యత ఏర్పడుతుంది. ఎలాంటి ప్రతిఫలం ఆశించకుండా ఒకరి బాగును మరొకరు కోరుకోవడం, ఎదుటివారి కష్టాల్లో తోడుగా నిలవడం అనేది ఆధ్యాత్మిక సాధనలోని భక్తి, త్యాగ గుణాలకు ప్రతీక. ఒక వ్యక్తిని వారి లోపాలు, బలహీనతలు సహా ఉన్నది ఉన్నట్లుగా అంగీకరించడమే నిజమైన స్నేహం.

‘పరుల లోపాలను క్షమించి, వారిలోని మంచిని చూడటమే ఆధ్యాత్మికత’. స్నేహంలో కూడా మిత్రుడి తప్పులను క్షమిస్తూ, వారిని సన్మార్గంలో పెట్టడం ద్వారా మనసు పరిపక్వత చెందుతుంది. ఇది జీవాత్మలను సమదృష్టితో చూడమనే వేదాంత జ్ఞానానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. మన భారతీయ సంస్కృతిలో స్నేహానికి, ఆధ్యాత్మికతకు ఉన్న బంధాన్ని సూచించే గొప్ప ఉదాహరణలు ఉన్నాయి.

అంతస్తుల భేదం లేకుండా ఆత్మబంధంతో నిలిచిన కృష్ణుడు-సుదామల స్నేహం, భగవంతుడు నిష్కల్మషమైన ఆత్మీయతకు మాత్రమే లొంగుతాడని నిరూపిస్తుంది. ధర్మాన్ని నిలబెట్టడానికి వేర్వేరు నేపథ్యాల నుంచి వచ్చిన శ్రీరాముడు-గుహుడు, శ్రీరాముడు-సుగ్రీవుడు మధ్య ఏర్పడిన బంధం, సత్య మార్గంలో నడిచే మిత్రత్వానికి నిదర్శనం. మిత్రుడిగా ఉంటూనే భగవద్గీతను బోధించి, అర్జునుడిని ఆధ్యాత్మిక శిఖరాలకు చేర్చిన జగత్‌ మిత్రుడు కృష్ణుడు. మంచి స్నేహితుడు మనలోని లోపాలను సున్నితంగా ఎత్తిచూపి, మనల్ని సన్మార్గంలో నడిపిస్తాడు. ఆధ్యాత్మిక గురువు ఎలాంటి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తారో, ఒక మంచి స్నేహితుడు కూడా మనకు అంతఃచేతనను మేల్కొలిపి, మనలోని దైవత్వాన్ని దర్శించేలా చేస్తాడు. ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో ‘సత్సంగం’ (మంచి వారితో సావాసం) అత్యంత కీలకమైనది. మంచి మిత్రుడు మనలోని దుర్గుణాలను తొలగించి, సద్గుణాలను పెంచుతాడు. చీకటి లాంటి అజ్ఞానంలో ఉన్నప్పుడు వెలుగునిచ్చే దీపంలా మార్గదర్శనం చేస్తాడు. ఈ విధంగా మంచి స్నేహం మనల్ని ఆత్మవికాసం వైపు నడిపిస్తుంది.

స్నేహం అనేది కేవలం కాలక్షేపం కోసమో, అవసరాల కోసమో ఏర్పడే బంధం కాదు. అది రెండు శరీరాల్లో ఒకే ఆత్మగా జీవించే ఒక దివ్యమైన అనుభూతి. స్వార్థం, అసూయలకు తావులేకుండా ఒకరికొకరు తోడుగా నిలుస్తూ జీవించే స్నేహం, మనిషిని ఆధ్యాత్మికంగా ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్లే ఒక సుందరమైన మార్గం. స్నేహం అనేది భగవంతుడు మానవ సంబంధాలకు ఇచ్చిన ఒక గొప్ప వరం. అది మనలోని స్వార్థాన్ని రూపుమాపి, విశ్వ ప్రేమ (Universal Love) ను పెంపొందిస్తుంది. స్నేహం, ఆధ్యాత్మికత అనేవి వేర్వేరు కావు! స్నేహం అనేది ఆధ్యాత్మికతను అనుభవించే ఒక సులువైన, మధురమైన మార్గం.

…? తరిగొప్పుల వీఎల్లెన్‌ మూర్తి, 80085 77834