82°30 తూర్పు రేఖాంశం..భారత్‌కు ప్రామాణికం

82°30 తూర్పు రేఖాంశం..భారత్‌కు ప్రామాణికం

1. కింది వాటిలో తినదగిన నూనెల ప్రాథమిక వనరులు ఏమిటి?

1. సోయాబీన్‌ 2. ఆవాలు
3. వరి ఊక (రైస్‌ బ్రాన్‌) 4. కొబ్బరి

పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఎన్ని సరైనవి?

ఎ) ఒకటి మాత్రమే బి) రెండు మాత్రమే
సి) మూడు మాత్రమే డి) మొత్తం నాలుగు

సమాధానం : బి

వివరణ:

• తినదగిన నూనెల ప్రాథమిక వనరులు: వేరుశనగ, పొద్దుతిరుగుడు, కుసుమ, సోయాబీన్‌, ఆవాలు, రాప్‌సీడ్‌, నైగర్‌.
• తినదగిన నూనెల ద్వితీయ వనరులు: పామాయిల్‌, కొబ్బరి, వరి ఊక (రైస్‌ బ్రాన్‌), పత్తి గింజలు.అందువల్ల ఎంపిక ‘బి’ సరైనది.

2. కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి?

1. భారతదేశం ఉత్తర అక్షాంశం 37°6 E
2. కర్కటక రేఖ భారతదేశంలోని మొత్తం 7 రాష్ర్టాల గుండా వెళుతుంది.
3. కేవలం రెండు ద్వీపాలు మాత్రమే భారతదేశం పొరుగు దేశాలు.

పైన పేర్కొన్న ప్రకటనల్లో ఎన్ని సరైనవి?

ఎ) ఒకటి బి) రెండు
డి) మూడు డి) ఏదీకాదు

సమాధానం : బి

వివరణ:

• దక్షిణాసియాలో భారత్‌కు కీలక స్థానం ఉంది. దేశంలో మొత్తం 28 రాష్ర్టాలు, 8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. దక్షిణ తీరం వెంట భారతదేశానికి పొరుగున ఉన్న రెండు ద్వీప దేశాలు శ్రీలంక, మాల్దీవులు. భారతదేశం ప్రపంచ భౌగోళిక విస్తీర్ణంలో 2.4 శాతం ఆక్రమించింది. ప్రపంచంలో ఏడో అతిపెద్ద దేశం. ఇది ఉత్తరార్ధ గోళంలో ఉంది. భారతదేశం భూమి ఈశాన్య అర్ధగోళంలో 8°4 నుంచి 37°6 ఉత్తర అక్షాంశం, 68°7 నుంచి 97° 25 తూర్పు రేఖాంశం మధ్య ఉంది. అక్షాంశం, రేఖాంశం పరిధి సుమారు 30o. కానీ ఇప్పటికీ తూర్పు-పడమర విస్తరణ, ఉత్తర-దక్షిణాల విస్తరణ కంటే తక్కువగా కనిపిస్తుంది. అందువల్ల స్టేట్‌మెంట్‌ 1 సరైనది.
• కర్కటక రేఖ భారతదేశం గుండా వెళ్లే ఏకైక అక్షాంశ మార్గం. ఈ రేఖ భారతదేశంలోని ఎనిమిది రాష్ర్టాల (గుజరాత్‌, రాజస్థాన్‌, మధ్యప్రదేశ్‌, ఛత్తీస్‌గఢ్‌, జార్ఖండ్‌ పశ్చిమ బెంగాల్‌, త్రిపుర, మిజోరం) గుండా వెళుతుంది. 82°30 తూర్పు రేఖాంశ రేఖ భారతదేశ ప్రామాణిక మెరిడియన్‌గా పరిగణించబడుతుంది. ఇది ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీర్జాపూర్‌ గుండా వెళుతుంది. అక్షాంశం దక్షిణం నుంచి ఉత్తరం వరకు పగలు, రాత్రి వ్యవధిని ప్రభావితం చేస్తుంది. అందువల్ల స్టేట్‌మెంట్‌ 2 తప్పు.
• దక్షిణాన తీరం వెంట మన పొరుగున ఉన్న రెండు ద్వీప దేశాలు శ్రీలంక, మాల్దీవులు. భారతదేశం- శ్రీలంక మధ్య చిన్న సముద్ర మార్గం పాక్‌ జలసంధి, గల్ఫ్‌ ఆఫ్‌ మన్నార్‌. మాల్దీవులు, లక్షద్వీప్‌ సమూహానికి దక్షిణాన ఉన్నాయి. అందువల్ల, స్టేట్‌ మెంట్‌ 3 సరైనది.

3. గ్లోబల్‌ వార్మింగ్‌ (భూతాపం) ప్రభావాలు ఏమిటి?

1. సముద్రమట్టం పెరగడం
2. ధ్రువపు మంచు కరగడం
3. విపరీత వాతావరణ సంఘటనల పెరుగుదల

పైన ఇచ్చిన స్టేట్‌మెంట్లలో ఎన్ని సరైనవి?

ఎ) ఒకటి మాత్రమే బి) రెండు మాత్రమే
సి) మూడు డి) ఏదీకాదు

సమాధానం : సి

వివరణ:

• గ్లోబల్‌ వార్మింగ్‌ (భూతాపం) అనేక సంభావ్య ప్రభావాలను కలిగి ఉంటుంది, వీటిలో సముద్ర మట్టం పెరుగుదల, ధ్రువపు మంచు గడ్డలు కరగడం, విపరీతమైన వాతావరణ సంఘటనలు పెరగటం, వ్యవసాయ ఉత్పత్తి తగ్గడం, జీవవైవిధ్యం కోల్పోవడం మొదలైనవి ఉన్నాయి. అందువల్ల, ఎంపిక (C) సరైన సమాధానం.
• మంచు గడ్డలు కరగడం: మంచు పర్వతాలు, హిమానీనదాలు కరగడం వల్ల సముద్ర మట్టం పెరుగుతుంది. తీరప్రాంతాల్లో ఉన్న నగరాలు సముద్రంలో మునిగిపోతాయి. చిన్న చిన్న ద్వీపాలు కనుమరుగవుతాయి. ఓడరేవులపై ఆధారపడిన అన్ని రకాల వాణిజ్య కార్యకలాపాలు దెబ్బతింటాయి.
• ఆహార భద్రతకు ముప్పు: తీరప్రాంతాల్లోని సారవంతమైన వ్యవసాయ భూములు ముంపునకు గురవుతాయి. ఉప్పునీరు చేరటం వల్ల భూమి సారం కోల్పోతుంది. తీరప్రాంతాల వెంట వ్యవసాయ యోగ్యమైన భూమి తగ్గిపోతుంది. శీతోష్ణస్థితిలో మార్పులు, తెగుళ్ల వ్యాప్తిని ప్రభావితం చేయడం ద్వారా పంటల ఉత్పత్తి క్షీణిస్తుంది. కరువులు, వరదలు, తుఫానులు పెరగడం వల్ల వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో క్షీణత వల్ల ఆహార భద్రతకు ముప్పు వాటిల్లుతుంది.
• విపరీతమైన వాతావరణ సంఘటనలు: వడగాలులు, వరదలు, హరికేన్లు వంటి విపరీతమైన వాతావరణ సంఘటనల సంభావ్యత పెరగటం, వర్షపాత సరళిలో మార్పుల వల్ల వ్యవసాయ ఉత్పత్తులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి.
• ఆరోగ్య సమస్యలు: కరువు సమయంలో మంచినీటి కొరత, వరదల సమయంలో మంచినీరు కలుషితం కావడం వల్ల కలరా, డయేరియా వంటి వ్యాధులు పెరుగుతాయి.
• పర్యావరణ క్షీణత, జీవవైవిధ్య నష్టం : హిమానీనదాల అసాధారణ ప్రవర్తన కారణంగా జలవిద్యుత్‌ ఉత్పత్తి తగ్గడం వల్ల, శిలాజ ఇంధనాలపై మరింతగా ఆధారపడవలసి వస్తుంది. ఆవాసాల నష్టం కారణంగా, జంతు జనాభా విస్తృతంగా కనుమరుగవడం వల్ల ‘అంతరించిపోతున్న’, ‘అంతరించిపోయిన’ జాబితాలో మరిన్ని జాతులు చేరుతాయి.

4. భారతదేశం భౌగోళిక లక్షణాలను కింది విభాగాలుగా విభజించవచ్చు.

1. హిమాలయ పర్వత శ్రేణి
2. దక్షిణ మైదానాలు
3. తీర మైదానాలు

పైన పేర్కొన్న వాటిలో ఎన్ని సరిగ్గా సరిపోలాయి?

ఎ) ఒకటి మాత్రమే బి) రెండు మాత్రమే
సి) మూడు డి) ఏదీ కాదు

సమాధానం : బి

వివరణ:

భారతదేశం భౌగోళిక లక్షణాలు మొత్తం ఆరు భాగాలుగా విభజించబడ్డాయి.
1. హిమాలయాలు
2. గంగా- సింధూ నది మైదానం (ఉత్తర మైదానాలు)
3. ద్వీపకల్ప పీఠభూమి
4. తీర ప్రాంత మైదానాలు
5. ఎడారి ప్రాంతం
6. దీవులు, ఉత్తర మైదానాలు

• మూడు ప్రధాన నదీ వ్యవస్థలతో రూపొందాయి అవి సింధు, గంగ, బ్రహ్మపుత్ర వాటి ఉప నదులు. ఈ మైదానం ఒండ్రుమట్టితో నిర్మితమైంది. ద్వీపకల్ప పీఠభూమి అంచులు ఇరుకైన తీర ప్రాంతాలుగా విస్తరించి ఉన్నాయి. ఇది పశ్చిమాన అరేబియా సముద్రం నుంచి తూర్పున బంగాళాఖాతం వరకు విస్తరించి ఉంది. అందువల్ల ఆప్షన్‌ (బి) సరైన సమాధానం.

5. కింది జాబితా నుంచి క్యోటో ప్రొటోకాల్‌లో స్వీకరించిన గ్రీన్‌ హౌస్‌ వాయువులను గుర్తించండి.

1) కార్బన్‌ డై ఆక్సైడ్‌ 2) మీథేన్‌
3) నైట్రస్‌ ఆక్సైడ్‌ 4) హైడ్రోఫ్లోరో కార్బన్లు
5) పెర్‌ఫ్లోరో కార్బన్లు 6) సల్ఫర్‌ హెక్సాఫ్లోరైడ్‌

కింద ఇచ్చిన ఆప్షన్ల నుంచి సరైన సమాధానాన్ని ఎంపిక చేయండి.

ఎ) 1, 2, 4, 5 బి) 1, 4, 5, 6
సి) 2, 4, 5, 6 డి) 1, 2, 3, 4, 5, 6

సమాధానం : డి

వివరణ:

మానవ కార్యకలాపాల ద్వారా విడుదలయ్యే ఆరు గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువులను క్యోటో ప్రొటోకాల్‌ నియంత్రిస్తుంది.

1) కార్బన్‌ డయాక్సైడ్‌ (CO2)
2) మీథేన్‌ (CH4)
3) నైట్రస్‌ ఆక్సైడ్‌ (N2O)
4) పెర్‌ఫ్లోరో కార్బన్‌లు (PFC)
5) హైడ్రోఫ్లోరో కార్బన్‌లు (HFC)
6) సల్ఫర్‌ హెక్సాఫ్లోరైడ్‌ (SF6)

• క్యోటో ప్రొటోకాల్‌ అనేది కార్బన్‌ డై ఆక్సైడ్‌ ఉద్గారాలు, గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువులను నిర్వహించడం, తగ్గించడం లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఒక అంతర్జాతీయ ఒప్పందం.
• ఇది వాతావరణ మార్పులపై ఐక్యరాజ్యసమితి ముసాయిదా కింద చేసుకున్న ఒక ఒప్పందం. ఇది జపాన్‌లోని క్యోటోలో డిసెంబర్‌ 1997లో ఆమోదం పొంది, 2005, ఫిబ్రవరి నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
  గ్రీన్‌హౌస్‌ వాయువులు – ప్రధాన కారకాలు:
• కార్బన్‌ డై ఆక్సైడ్‌ (CO2) – శిలాజ ఇంధనాల దహనం, అడవుల నిర్మూలన.
• క్లోరోఫ్లోరో కార్బన్‌లు (CFC) రిఫ్రిజిరేటర్లు, పారిశ్రామిక, వాణిజ్య కార్యకలాపాలు.
• మీథేన్‌ (CH4) – పశువుల వ్యర్థాలు, శిలాజ ఇంధనాల దహనం, ఎరువుల కర్మాగారాలు.
• నైట్రోజన్‌ ఆక్సైడ్లు (N2O) – శిలాజ ఇంధనాల దహనం, రసాయనిక ఎరువుల అధిక వాడకం, కలప, పంట అవశేషాలను కాల్చడం.
• కార్బన్‌ మోనాక్సైడ్‌ (CO) ఇనుప ధాతువును కరిగించడం, శిలాజ ఇంధనాల దహనం, ఇ-వ్యర్థాలను కాల్చడం.

6. కింది సమావేశాలు వాటి థీమ్‌లతో సరిగ్గా సరిపోలడం లేదు.

1. రోటర్‌డ్యామ్‌ కన్వెన్షన్‌- ప్రమాదకర రసాయనాలు, పురుగుమందులు.
2. స్టాక్‌హోమ్‌ కన్వెన్షన్‌ – ప్రమాదకర వ్యర్థాల సరిహద్దు కదలికల నియంత్రణ, వాటిని పారవేయడం.
3. బాసెల్‌ కన్వెన్షన్‌ – పెర్సిస్టెంట్‌ ఆర్గానిక్‌ కాలుష్య కారకాలు.
4. నగోయా ప్రొటోకాల్‌- జీవ వైవిధ్యం.

దిగువ ఇచ్చిన కోడ్‌లను ఉపయోగించి సరైన సమాధానాన్ని ఎంపిక చేయండి?

ఎ) 1, 2 బి) 2, 3
సి) 3, 4 డి) 1, 4

సమాధానం: బి

వివరణ:

• రోటర్‌డ్యామ్‌ కన్వెన్షన్‌ 1998, సెప్టెంబర్‌ 10న నెదర్లాండ్స్‌లోని రోటర్‌డ్యామ్‌లో ఆమోదం పొంది, 2004, ఫిబ్రవరి 24 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. ఇది ప్రమాదకర రసాయనాలు, పురుగు మందులపై బహుపాక్షిక ఒప్పందం.
• స్టాక్‌హోమ్‌ సమావేశం నిరంతర సేంద్రీయ (పెర్సిస్టెంట్‌ ఆర్గానిక్‌) కాలుష్య కారకాలపై చేసుకున్న ఒక అంతర్జాతీయ పర్యావరణ ఒప్పందం. ఇది 2001లో ఆమోదించబడి మే 2004 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది. ఇది నిరంతర సేంద్రీయ కాలుష్య కారకాల (POPలు) ఉత్పత్తి, వినియోగాన్ని తొలగించడం లేదా పరిమితం చేయడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
• బాసెల్‌ కన్వెన్షన్‌ ప్రమాదకర వ్యర్థాల సరిహద్దు కదలికల నియంత్రణ, వాటిని పారవేయడంపై ఉంది. ఇది దేశాల మధ్య ప్రమాదకర వ్యర్థాల కదలికలను తగ్గించడానికి, ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాల నుంచి తక్కువ అభివృద్ధి చెందిన దేశాలకు (LDCs) ప్రమాదకర వ్యర్థాలను బదిలీ చేయకుండా నిరోధించడానికి రూపొందించిన అంతర్జాతీయ ఒప్పందం. అయినప్పటికీ, ఇది రేడియోధార్మిక వ్యర్థాల కదలికను పరిష్కరించదు. బాసెల్‌ కన్వెన్షన్‌ 1989, మార్చి 22న ఆమోదం పొంది, 1992, మే 5 నుంచి అమల్లోకి వచ్చింది.
• నగోయా ప్రొటోకాల్‌ లేదా బయోలాజికల్‌ డైవర్సిటీపై కన్వెన్షన్‌ 1992, జూన్‌ 5న ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యావరణం, అభివృద్ధి సదస్సులో (రియో ఎర్త్‌ సమ్మిట్‌) ఆమోదించారు. ఇది 1993, డిసెంబర్‌ 29న అమల్లోకి వచ్చింది. జీవ వైవిధ్యాన్ని సమగ్రంగా ప్రస్తావించే ఏకైక అంతర్జాతీయ సాధనం కన్వెన్షన్‌. అందువల్ల ఎంపిక (బి) సరైనది.

7. కింది ప్రకటనలను పరిగణించండి.

1. బాబర్‌ పర్షియన్‌ భాషలో ’తుజుక్‌-ఇ-బాబరీ’ రాశాడు.
2. మొఘల్‌ కోర్టులో టర్కిష్‌ అధికారిక భాష

పై స్టేట్‌మెంట్లలో ఏది సరైనది?

ఎ) 1 బి) 2
సి) 1, 2 డి) ఏదీ కాదు

సమాధానం: డి

వివరణ:

బాబర్‌ తన జీవితానికి సంబంధించిన సంఘటనలను స్వయంగా ఒక పుస్తకంలో రాసుకున్నాడు. దీన్ని తుజుక్‌-ఇ-బాబరీ లేదా బాబర్‌ నామా అని పిలుస్తారు. ఈ పుస్తకం టర్కిష్‌ భాషలో రాశారు.. కాబట్టి స్టేట్‌మెంట్‌ 1 సరైనది కాదు.

మొఘల్‌ ఆస్థానంలో అధికారిక భాష పర్షియన్‌. అందువల్ల స్టేట్‌మెంట్‌ 2 సరైనది కాదు.

– కె.భాస్కర్‌ గుప్తా
బీసీ స్టడీసర్కిల్‌,