నకిలీ టీకాలపై నజర్‌

• ఫేక్‌ వ్యాక్సిన్లపై డబ్ల్యూహెచ్‌వో ఆందోళన
• రాష్ర్టాలను అప్రమత్తం చేసిన కేంద్ర ప్రభుత్వం
• టీకాలు నిజమైనవా, నకిలీవా గుర్తించడంపై సూచనలు

న్యూఢిల్లీ, సెప్టెంబర్‌ 5: కరోనా నకిటీ టీకాలపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను కేంద్రం అప్రమత్తం చేసింది. వ్యాక్సినేషన్‌లో భాగంగా ప్రస్తుతం ప్రజలకు ఇస్తున్న కొవిషీల్డ్‌, కొవాగ్జిన్‌, స్పుత్నిక్‌ వీ టీకాల్లో ఏవి అసలైనవి? ఏవి నకిలీవి? అన్నది గుర్తించడానికి మార్గదర్శకాలు జారీచేసింది. ఆగ్నేయాసియా, ఆఫ్రికా దేశాల్లో నకిలీ టీకాలు వినియోగిస్తున్నారని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ ఆందోళన వ్యక్తంచేసింది. భారత్‌లోనూ నకిలీ కొవిషీల్డ్‌ టీకాలు ఇస్తున్నట్టు వార్తలు వచ్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో టీకా తయారీదారులు ఇచ్చిన సమాచారం ఆధారంగా కేంద్రం మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది.

నిజమైన టీకాలు ఎలా ఉంటాయంటే?

కొవిషీల్డ్‌

• టీకా వయల్‌పై ఆకుపచ్చ రంగు (ప్యాంటోన్‌ 355సీ) కవర్‌ ఉంటుంది. దానిపై ఎస్‌ఐఐ లోగో కనిపిస్తుంది.
• సీసా మూతపై ముదురు ఆకుపచ్చ అల్యూమినియం ఫ్లిప్‌ సీల్‌ ఉంటుంది.
• ఆకుపచ్చ అక్షరాలతో తెల్లని లేబుల్‌పై కొవిషీల్డ్‌ అనే ట్రేడ్‌మార్క్‌ రాసి ఉంటుంది. వ్యాక్సిన్‌ జనరిక్‌ పేరు సన్నటి అక్షరాలతో ఉంటుంది.
• లేబుల్‌పై ‘సీజీఎస్‌ నాట్‌ ఫర్‌ సేల్‌’ అనే ఇంగ్లిష్‌ అక్షరాలు ఎరుపు రంగుతో అడ్డంగా ప్రింట్‌ చేస్తారు.
• తేనెతుట్టె గూళ్ల మాదిరిని పోలిన డిజైన్‌ను సీసాపై అక్కడక్కడ వేస్తారు. మామూలుగా ఇది కనిపించదు. లోతుగా పరీక్షిస్తేనే తెలుస్తుంది.

కొవాగ్జిన్‌

• డీఎన్‌ఏ నిర్మాణాన్ని పోలిన యూవీ హెలిక్స్‌ డిజైన్‌ వయల్‌ లేబుల్‌పై ఉంటుంది. యూవీ కాంతితో మాత్రమే దీన్ని గుర్తించగలం.
• లేబుల్‌పై కనిపించని చిన్నచిన్న మైక్రో బిందువులు ‘కొవాగ్జిన్‌’ పేరుతో ఉంటాయి.
• లేబుల్‌పై లేత సముద్రపు నీలిరంగులో ‘కొవాగ్జిన్‌’ పేరు పెద్దగా ఉంటుంది. పేరులోని ‘ఎక్స్‌’ అక్షరంలో ఆకుపచ్చ రంగు కూడా మిళితమై ఉంటుంది.
• కొవాగ్జిన్‌’ పేరుపై హోలోగ్రాఫిక్‌ ఎఫెక్ట్‌ ఉంటుంది.

స్పుత్నిక్‌ వీ

• 2 రకాల లేబుల్స్‌తో ‘స్పుత్నిక్‌ వీ’ వయల్స్‌ ఉంటాయి.
• టీకా సమాచారం, డిజైన్‌ అంతా ఒకేలా ఉన్నప్పటికీ, తయారీదారు పేర్లు వేర్వేరుగా ఉంటాయి. అక్షరాలన్నీ రష్యా భాషలో ఉంటాయి.
• ఐదు వయల్స్‌ కలిగిన ఒక్కో కార్టన్‌ ప్యాక్‌పై ముందు, వెనుక ఇంగ్లిష్‌ అక్షరాలతో లేబుల్స్‌ రాస్తారు.