టాక్సిక్‌ బంధం.. స్వేచ్ఛ ఇలా

టాక్సిక్‌ సంబంధాల నుంచి బయటపడటం అనేది ఒక బంధాన్ని తెంచుకోవడం మాత్రమే కాదు, అది వ్యక్తి ఆత్మగౌరవాన్ని, మానసిక స్థయిర్యాన్ని తిరిగి నిర్మించుకునే సుదీర్ఘమైన ప్రయాణం. ముఖ్యంగా మహిళలు ఇటువంటి సంబంధాల నుంచి బయటికి వచ్చినప్పుడు తీవ్రమైన భావోద్వేగ, మానసిక సంఘర్షణలను అనుభవిస్తారు. ఈ పరిస్థితిలో వారి మానసిక స్థితి ఎలా ఉంటుంది, దాని నుంచి కోలుకోవడానికి ఏమి చేయాలో తెలుసుకుందాం.

టాక్సిక్‌ సంబంధం నిరంతరం మానసిక వేధింపులు, ఆధిపత్యం, గ్యాస్‌లైటింగ్‌ లేదా నిర్లక్ష్యంతో నిండి ఉంటుంది. అలాంటి బంధం ముగిసిన వెంటనే ఉపశమనం లభించినప్పటికీ దాని పరిణామాలు భావోద్వేగాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. అలాంటి బంధం నుంచి బయటికి వచ్చినప్పుడు మహిళ మానసిక పరిస్థితి ఇలా ఉంటుంది.

• భాగస్వామి నిరంతరం నిందించడం వల్ల, ‘తప్పంతా నాదేనేమో?’, ‘నేను సరిగ్గా ప్రవర్తించి ఉంటే ఈ బంధం నిలిచేదేమో?’ అనే తీవ్రమైన సెల్ఫ్‌ డౌట్‌ వేధిస్తుంది.
• ఒక క్షణం కోపం, మరొక క్షణం తీవ్రమైన దుఃఖం, ఇంకొక క్షణం స్వేచ్ఛ పొందిన భావన.. ఇలా క్షణానికో రకమైన భావోద్వేగాలు కమ్ముకొస్తాయి.
• బాధించిన వ్యక్తి అయినప్పటికీ, గతంలో వారిచ్చిన ప్రేమానురాగాలు లేదా మంచి జ్ఞాపకాలు గుర్తొచ్చి, మళ్లీ వారి వద్దకే వెళ్లాలనే బలమైన కోరిక కలగవచ్చు. దీనిని సైకాలజీలో ‘ట్రామా బాండింగ్‌’ అంటారు.
• భవిష్యత్తు గురించి తీవ్రమైన భయం, ఇతర వ్యక్తులను నమ్మలేకపోవడం, నిరంతరం అభద్రతా భావానికి గురికావడం జరుగుతుంది.
• ‘నేను దేనికీ పనికిరాను’ లేదా ‘నన్ను ఎవరూ ప్రేమించలేరు’ అనే ప్రతికూల ఆలోచనలు మనసులో స్థిరపడతాయి.

ఇలా బయట పడొచ్చు..

టాక్సిక్‌ బంధం కలిగించిన మానసిక గాయాల నుంచి బయటపడి, పూర్వ వైభవాన్ని, ప్రశాంతతను పొందడానికి కొన్ని పద్ధతులు ఉన్నాయి.

‘నో కాంటాక్ట్‌’ రూల్‌: మానసిక ప్రశాంతతకు మొదటి మెట్టు భాగస్వామితో ఉన్న అన్ని కమ్యూనికేషన్‌ మార్గాలను పునరాలోచన లేకుండా మూసివేయడం. ఫోన్‌ కాల్స్‌, మెసేజ్‌లు, సోషల్‌ మీడియా ట్రాకింగ్‌ పూర్తిగా ఆపేయాలి. పదే పదే వారి ప్రొఫైల్స్‌ చూడటం వల్ల ‘ట్రామా బాండ్‌’ మళ్లీ బలపడుతుంది.

భావోద్వేగాలను అంగీకరించడం: బాధను లేదా కోపాన్ని అణచివేయడానికి ప్రయత్నించవద్దు. ఒక బంధం ముగిసినప్పుడు బాధ, దుఃఖం కలగడం సహజమైన ప్రక్రియ. ఏడవడం, కోపాన్ని సురక్షితమైన మార్గంలో వ్యక్తపరచడం వల్ల మనసులోని భారం తగ్గుతుంది.

కాగ్నిటివ్‌ రీఫ్రేమింగ్‌: మనసులోకి వచ్చే ప్రతికూల ఆలోచనలను ప్రశ్నించి, వాటి స్థానంలో వాస్తవిక ఆలోచనలను ప్రవేశపెట్టడం. ‘నేను ఆ బంధాన్ని నిలబెట్టుకోలేకపోయాను’ అనుకునే కంటే ‘నేను నా శాయశక్తులా ప్రయత్నించాను, కానీ నా ఆత్మగౌరవం, మానసిక ఆరోగ్యం అంతకంటే ముఖ్యం’ అని అనుకోవడం.

బౌండరీస్‌ నిర్మించుకోవడం: మీ జీవితంలోకి ఎవరు రావచ్చు, మిమ్మల్ని ఎలా చూడాలో స్పష్టమైన సరిహద్దులు గీయడం నేర్చుకోవాలి. ‘నో’ అని చెప్పడం ఒక ఆత్మరక్షణ చర్యగా భావించాలే తప్ప నేరంగా కాదు.

రీ-డిస్కవరింగ్‌ సెల్ఫ్‌: టాక్సిక్‌ రిలేషన్‌లో ఉన్నప్పుడు సొంత ఇష్టాలు, అభిరుచులు, ఆశయాలు తుడిచిపెట్టుకుపోతాయి. మీకు నచ్చిన పాత హాబీలను మళ్లీ ప్రారంభించండి. కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవడం, పుస్తకాలు చదవడం, వ్యాయామం చేయడం ద్వారా శరీరంలో ఎండార్ఫిన్లు విడుదలవుతాయి, ఇవి మానసిక స్థితిని మెరుగుపరుస్తాయి.

సోషల్‌ సపోర్ట్‌ నెట్‌వర్క్‌: మిమ్మల్ని అర్థం చేసుకునే, తీర్పులు ఇవ్వని కుటుంబ సభ్యులు లేదా నమ్మకమైన స్నేహితులతో సమయం గడపండి. మీ బాధను పంచుకోవడం వల్ల ఒంటరితనం తగ్గుతుంది.

ప్రొఫెషనల్‌ కౌన్సెలింగ్‌: మానసిక గాయం తీవ్రంగా ఉండి, రోజువారీ పనులపై ప్రభావం చూపుతుంటే సైకాలజిస్ట్‌ సాయం తీసుకోవడం చాలా అవసరం. వారు కౌన్సెలింగ్‌ సెషన్స్‌ ద్వారా ప్రతికూల ఆలోచనా విధానాలను మార్చుతారు. మైండ్‌ఫుల్‌నెస్‌ ఆధారిత థెరపీ ద్వారా ప్రస్తుతంలో జీవించడం నేర్పుతారు.

టాక్సిక్‌ సంబంధం నుంచి బయటపడటం అంటే జీవితం ముగిసిపోవడం కాదు, కొత్త జీవితానికి నూతన అధ్యాయం ప్రారంభం కావడం. ఈ కోలుకునే ప్రయాణంలో ఓర్పు చాలా అవసరం. ఒకే రోజులో అంతా మారిపోదు; రోజురోజుకూ చిన్న చిన్న మార్పులతో మిమ్మల్ని మీరు ప్రేమించుకోవడం ప్రారంభించినప్పుడు, మానసిక ఆరోగ్యం పూర్వస్థితికి వస్తుంది ఒక్కటి మాత్రం గుర్తుంచుకోండి. మీ ప్రశాంతత, ఆత్మగౌరవం కంటే ఏ సంబంధమూ గొప్పది కాదు.