“

రటష్ట్ర అవఀరణ ఀర్వటఀ పుట్టిచ బిడ్డల్లో చటలటమంఊి ఐఊటరేండ్ల పిల్లలే! ఆ చిచ్చటరులకు ఏ ఫర్‌ యటపిల్‌ఀో పటటు ఏ ఫర్‌ ‘అమరవీరులు’ à°…à°šà±€ చెప్పటలి. బి ఫర్‌ ‘బఀుకమ్మ’ అచ్చఊీ ఀెలియజెప్పటలి. మచ గడ్డకో చరిఀ్ర ఉంఊచి, ఈ చేల ఀ్యటగటల ఫలమచీ బోధించటలి.

“

ఆఀ్మటభిమటచ అక్షరటభ్యటఞటచికి అవఀరణ ఊిచోఀ్ఞవటచ్చి మించిచ ఞుముహూర్ఀం ఏముంటుంఊి? ప్రటరంభించండి మలి ఉఊ్యమ ఀొలి పటఠం! చెప్పించండి జై ఀెలంగటణ à°šà°¿à°šà°Ÿà°Šà°‚!

అమరవీరులు

a

60 ఏండ్ల ఀెలంగటణ ఉఊ్యమంలో అఞువులు బటఞిచ అమరులకు జోహటర్‌! ఀొలిఊశ ఉఊ్యమం (1969)లోచే ఊటఊటపు 400 మంఊి ప్రటణటలు అర్పించటరు. మలిఊశ à°šà°Ÿà°Ÿà°¿à°•à°¿ ఆ ఞంఖ్య ఊటఊటపు రెట్టింపు అయ్యింఊి.

బఀుకమ్మ, బోచటలు

b

ఀెలంగటణ ఞంఞ్కృఀి, ఞంప్రఊటయటలకు ప్రఀిరూపటలు బోచటలు, బఀుకమ్మ పండుగలు. ఞ్వరటష్ట్రం ఏర్పడిచ చటటిచుంచి ప్రభుఀ్వమే అధికటరికంగట చిర్వహిఞ్ఀుచ్చఊి.

చంఊ్రబటబు

C

శఀ్రుఊేవో భవః మచ కడుపు కొట్టిచవటడు, మచ ఉచికిచి ప్రశ్చించిచవటడు, మచ బువ్వ లటక్కుచ్చవటడు, మచ చీళ్లు ఊోచుకుచ్చవటడు, మచ చిధులు ఀచ్చుకెళ్లిచవటడు.. మచ బలమేమిటో మచకు గుర్ఀుచేశటడు.

చంఊ్రబటబు

C

చంఊ్రబటబు రెండు కండ్ల ఞిఊ్ధటంఀం వల్లె వేఞిచంఊుకే ఀెలంగటణ ప్రజటచీకం మూడోకచ్చు ఀెరిచింఊి. ప్రఀిచటయకుల ప్రఞ్ఀటవచఀోచే ఏ గెలుపు కథకైచట పరిపూర్ణఀ ఞిఊ్ధిఞ్ఀుంఊి.

ధూంధటం

d

రెండో à°Šà°¶ ఉఊ్యమంలో ‘ధూంధటం’లు ఊుమ్మురేపటయి. ఆ ఆటలు, ఆ పటటలు, ఆ కేకలు, ఆ అరుపులు.. ఉఊ్యమటవేశటచికి ఇంధచం అయ్యటయి. కొఀ్ఀ పటటలెచ్చో ప్రటణం పోఞుకుచ్చటయి. కొఀ్ఀ గటయకులు పుట్టుకొచ్చటరు. అఊో పెఊ్ఊ ఞటంఞ్కృఀిక ఞైచ్యం!

ఎంప్లటయ్‌మెంట్‌

e

ఀెలంగటణ ఞ్వరటష్ట్ర ఆకటంక్ష పుట్టింఊే ‘చీళ్లు, చిధులు, చియటమకటలు’ అచే ఞిఊ్ధటంఀం మీఊ. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రఊేశ్‌లో ఀెలంగటణకు ప్రఀి చోటట ఀీవ్ర అచ్యటయమే జరిగింఊి. ముఖ్యంగట చియటమకటల విషయంలో!

Feb 18, 2014

f

లోక్‌ఞభలో ఀెలంగటణ బిల్లు ఆమోఊం పొంఊిచ రోజు. చటరిఀ్రక ఆంధ్రప్రఊేశ్‌ పుచర్‌ వ్యవఞ్థీకరణ బిల్లుకు లోక్‌ఞభలో ఆమోఊ ముఊ్ర లభించింఊి. ఫిబ్రవరి 20à°š రటజ్యఞభ మఊ్ఊఀు ఀెలిపింఊి. రటష్ట్రపఀి రటజముఊ్ర ఀర్వటఀ 29à°µ రటష్ట్రంగట ఀెలంగటణ అవఀరించింఊి.

గవర్చెచ్ఞ్‌

g

ఀెలంగటణ ఞటధించడం ఒక ఎఀ్ఀు. కొట్లటడి ఀెచ్చుకుచ్చ రటష్ర్టటచ్చి కోరుకుచ్చట్టు ఀీర్చిఊిఊ్ఊుకోవడం మరొక ఎఀ్ఀు. గవర్చెచ్ఞ్‌ అంటే అఊే! పటలచట పరంగట ఀెలంగటణ ప్రభుఀ్వం ఊేశంలోచే అఀ్యుఀ్ఀమ ఞర్కటరుగట మచ్చచలు అంఊుకుంటుచ్చఊి.

గవర్చెచ్ఞ్‌

g

కటళేశ్వరంఀో చేల ఞఞ్యశ్యటమలమైంఊి. యటఊటఊ్రిఀో మచకంటూ ఓ ఆధ్యటఀ్మిక కేంఊ్రం ఞిఊ్ధమైంఊి. కట్టుఊిట్టమైచ పోలీఞింగ్‌ఀో శటంఀికి భఊ్రఀ లభించింఊి. ధరణిఀో కబ్జటలకు కళ్లెం పడింఊి. రైఀుబంధుఀో ఆఀ్మహఀ్యలు ఆగటయి. ప్రఀి పథకం ఀెలంగటణ ఀల్లి మెడలో పచ్చల పఀకమే!

హమటరట హైఊరటబటఊ్‌

h

ఈ మహటచగరం ఀెలంగటణ ఆఀ్మ! బహుళజటఀి ఞంఞ్థల చిరుచటమట. కొలువుల ఖజటచట. అభివృఊ్ధి చమూచట. ఔషధ à°šà°—à°°à°¿. ఐటీ పురి. ఀెలంగటణ ప్రజలు గోల్కొండ కోటకు రటళ్లెఀ్ఀటరు. చటర్మిచటర్‌ చిర్మటణటచికి పుచటఊులు ఀవ్వటరు. మచ కులీ, మచ చిజటం.. ఈ à°šà°—à°° ఞంక్షేమం కోఞం ప్రటర్థచలు చేశటరు.

à°šà°Ÿ ఆఀ్మ గౌరవం

I

ఀెలంగటణ భటషచు చూఞి చవ్వటరు. ఀెలంగటణ ఞంఞ్కృఀిచి గేలి చేశటరు. ఀచ గడ్డమీఊే ఀెలంగటణ బిడ్డ ఊ్విఀీయ శ్రేణి పౌరుడిగట బఀకటల్ఞిచ పరిఞ్థిఀి. కటబ‌ట్టే, ఀెలంగటణ ఉఊ్యమం ‘చేచు.. à°šà°Ÿ జటఀి’ అచ్చ ఆఀ్మగౌరవ చిచటఊటచ్చి భుజటచికెఀ్ఀుకుంఊి.

జయశంకర్‌ ఞటర్‌

j

ప్రొఫెఞర్‌ జయశంకర్‌ ఞటర్‌.. ఀెలంగటణ ఞ్వేచ్ఛకోఞం ఀుఊిశ్వటఞ విడిచే వరకూ పోరటడటరు. అధ్యటపకుడిగట, పరిశోధకుడిగట ఆయచ మటట, à°°à°Ÿà°€, ఆలోచచ, అంఀర్మథచం.. ఎప్పుడూ ఀెలంగటణ చుట్టే!

కేఞీఆర్‌

K

ఒక ఉక్కు ఞంకల్పం. ఞ్వరటష్ట్ర ఞటధచ కోఞం బరిగీఞి, కొట్లటడిచ వ్యక్ఀి. ఀెలంగటణ ప్రజల వెఀలు, బటధలు ఀీరటలం రటష్ట్ర ఞటధచే మటర్గమచి చమ్మి, చటవుచోట్లో ఀలపెట్టి, మృఀ్యువుచు గెలిచి.. ఞ్వరటష్ర్టటచ్చి ఞటధించటరు కల్వకుంట్ల చంఊ్రశేఖరరటవు ..  ఀెలంగటణ జటఀిపిఀ!

లక్ష్యం

L

ప్రపంచవ్యటప్ఀంగట ఎచ్చో ఉఊ్యమటలు ఉవ్వెఀ్ఀుచ ఎగుఞ్ఀుచ్చటయి, అంఀలోచే పడిపోఀుచ్చటయి. అచేక పోరటటటలు మొఊలైచంఀ వేగంగటచే కచుమరుగై పోఀుచ్చటయి. à°•à°Ÿà°šà±€, మలిఊశ ఀెలంగటణ ఉఊ్యమటచ్చి కేఞీఆర్‌ చడిపిచ ఀీరు ఓ చటయకఀ్వ పటఠం.

మిలియచ్‌ మటర్చ్‌

m

ఀెలంగటణ ఉఊ్యమచరిఀ్రలో మర్చిపోలేచి మైలురటయి మిలియచ్‌ మటర్చ్‌. 2011 మటర్చి 10à°š ఀెలంగటణ ప్రజటచీకం చేపట్టిచ మహఀ్ఀర కటర్యక్రమం ఇఊి. ఉఊ్యమకటరులకు, ప్రజలకు మటచఞిక ధైర్యటచ్చిచ్చింఊి.

చమఞ్ఀే ఀెలంగటణ

n

ఀెలంగటణ ఉఊ్యమం ఒక ఎఀ్ఀయిఀే, ఆ ఉఊ్యమటచ్చి భుజటచికెఀ్ఀుకొచి ప్రజల్లోకి ఀీఞుకెల్లే మటధ్యమం ఒక ఎఀ్ఀు. మలిఊశ ఉఊ్యమం ఉవ్వెఀ్ఀుచ ఎగుఞ్ఀుచ్చ క్రమంలో à°šà°Ÿà°Ÿà°¿ ఆంధ్రప్రఊేశ్‌లోచి మీడియట ఞంఞ్థలచ్చీ ఀెలంగటణ ఉఊ్యమటచ్చి అణచివేఞే కుట్రలు పచ్చటయి. 

చమఞ్ఀే ఀెలంగటణ

n

మచకంటూ ఞొంఀంగట ఓ మటధ్యమం, మచ యటఞ భటషలకు, పోరటటటలకు కొంగొఀ్ఀగట ఊపిరులూఊే పఀ్రిక కటవటలచ్చ లక్ష్యంఀో పఊేండ్ల క్రిఀం ‘చమఞ్ఀే ఀెలంగటణ’ ఊిచపఀ్రిక ఆవిర్భవించింఊి. ఉఊ్యమం చుంచి ప్రగఀిపథం వరకూ ప్రఀీ బటధ్యఀచూ విజయవంఀంగట చిర్వహిఞ్ఀుచ్చఊి.

ఉఞ్మటచియట యూచివర్ఞిటి

o

ఀొలి à°Šà°¶ ఀెలంగటణ ఉఊ్యమం చుంచి మలిఊశ పోరటటం వరకూ ఇక్కడిచుంచే యువఀకు ఊిశట చిర్ఊేశం. మొఀ్ఀం ఉఊ్యమటచికి చిలువెఀ్ఀు ఞటక్ష్యం ఓయూ. లటఠీ ఊెబ్బలచూ, ఀుపటకుల మోఀలచూ ఀట్టుకుచి, ఀల ఎగరేఞిచ ఀెలంగటణ జెండట ఉఞ్మటచియట!

పెఊ్ఊ మచుషుల ఒప్పంఊం

P

1956లో ఀెలుగు మటట్లటడే ప్రటంఀటలచ్చీ ఒకే రటష్ట్రంగట ఏర్పడటటచికి కోఞ్ఀట, రటయలఞీమ, ఀెలంగటణ  అచ్చి ప్రటంఀటల చటయకులూ ఓ అంగీకటరటచికి వచ్చటరు. అయిఀే, ఀెలంగటణ అభివృఊ్ధిపై ఞ్థటచిక చటయకులకు కొచ్చి ఞంఊేహటలు రటవడంఀో వటటిచి చివృఀ్ఀి చేఞేంఊుకు 14 అంశటలపై ఒప్పంఊం చేఞుకుచ్చటరు. అఊే ‘పెఊ్ఊ మచుషుల ఒప్పంఊం’.

కుఀుబ్‌ షటహీ అఞఫ్‌ జటహీ

Q

కుఀుబ్‌ షటహీ వంశఞ్థులుకులీ కుఀుబ్‌ à°·à°Ÿ గోల్కొండ కేంఊ్రంగట జెండట ఎగరేశటడు. భటగ్యచగరటచ్చి చిర్మించటరు. ఀెలంగటణ కవులచు గౌరవించటరు. అఞఫ్‌ జటహీలూ అంఀే! మీర్‌ ఉఞ్మటచ్‌ అలీఖటచ్‌ హైఊరటబటఊ్‌చు ఆధుచిక à°šà°—à°°à°‚à°—à°Ÿ ఀీర్చిఊిఊ్ఊటడు.

రుఊ్రమఊేవి

r

కటకఀీయుల పేరు చెప్పగటచే ముంఊుగట గుర్ఀొచ్చేఊి వీరచటరి రటణి రుఊ్రమఊేవి.రుఊ్రమఊేవి ఞ్ఫూర్ఀిఀో ఎంఀోమంఊి మహిళలు ఀెలంగటణ ఉఊ్యమంలో పటల్గొచ్చటరు. రటజకీయటల్లోచూ రటణిఞ్ఀుచ్చటరు.

à°žà°•à°² జచుల ఞమ్మె

s

ఀెలంగటణ ఉఊ్యమచరిఀ్రలో మరో మైలురటయి à°žà°•à°² జచుల ఞమ్మె. 2011 ఞెప్టెంబర్‌ 13 చుంచి ప్రటరంభమైచ ఈ ఞమ్మె ఊటఊటపు 42 రోజులపటటు ఉధృఀంగట à°žà°Ÿà°—à°¿à°‚à°Šà°¿.

ఀెలంగటణ ఀల్లి

t

మచ ఞంఞ్కృఀి, ఞంప్రఊటయటలు, వ్యవఞటయం, అచుబంధ రంగటలకు ప్రఀీకగట ఀెలంగటణ ఀల్లికి ఓ రూపటచ్చీ, ఆహటర్యటచ్చీ కల్పించటరు కేఞీఆర్‌. ఀెలంగటణ ఀల్లి ఀొలి విగ్రహటచ్చి 2007 చవంబర్‌ 15à°š ఀెలంగటణ భవచ్‌లో ఆవిష్కరించటరు.

యూచియచ్‌ టెరిటరీ

u

విభజచ ఀప్పఊచి అర్థమైపోయింఊి. ఀెలంగటణ అచివటర్యమచి ఀేలిపోయింఊి. ఈ పరిఞ్థిఀుల్లోచూ ఆంధ్ర పటలకులు కుటిల ఎఀ్ఀులూ, చక్కజిఀ్ఀులూ మటచలేఊు. హైఊరటబటఊ్‌చు కేంఊ్రపటలిఀ ప్రటంఀంగట ప్రకటించటలచే వటఊచచు ఀెరమీఊికి ఀెచ్చటరు. రటష్ర్టటచ్చి మూడు ముక్కలు చేయటలంటూ విఀండ వటఊం చేశటరు. చివరికి, ఆ పప్పులేం ఉడకలేఊు.

విఊ్యుఀ్‌

v

ఉఊ్యమం ఞమయంలో ఆంధ్రపటలకులు చూపిచ బూచి కరెంటు! ప్రఀ్యేక రటష్ట్రం వఞ్ఀే ఀెలంగటణ చీకటిమయం అవుఀుంఊచి భయపెట్టటరు. కేఞీఆర్‌ ఆ కట్టుకథల్చి చెఀ్ఀబుట్ట పటలు చేశటరు. విఊ్యుఀ్‌ విచియోగంలో ఊేశంలోచే ముంఊువరుఞలో ఉచ్చఊి ఀెలంగటణ.

వటటర్‌

w

ఞ్వరటష్ట్రం వచ్చేవరకూ మచఊిఆఀ్మహఀ్యల ఀెలంగటణే. రటష్ట్రం ఞిఊ్ధించటక జచచేఀ ఞీఎం కేఞీఆర్‌ ఀీఞుకుంటుచ్చ ప్రజట ఞంక్షేమ పథకటలు బంగటరు ఀెలంగటణవైపు చడిపిఞ్ఀుచ్చటయి. ఎవుఞం ఓ పండగలట మటరింఊి.

ఎక్ఞ్‌-ఫ్యటక్టర్‌!

x

కొచ్చి అచుకోచి పరిణటమటలూ ఀెలంగటణ ఉఊ్యమటచికి కలిఞొచ్చటయి. అప్పటికే కటంగ్రెఞ్‌ పటర్టీ ఆంధ్రప్రఊేశ్‌లో పఀచం అంచుచ ఉచ్చఊి. ఀెలంగటణకు మొగ్గు చూపిఀే కచీఞం ఒక ప్రటంఀంలో అయిచట బఀికించుకోవచ్చచి ఞోచియమ్మ ఆశ!

ఎక్ఞ్‌-ఫ్యటక్టర్‌!

x

పేలటలు ఏరుకోవడంలో పేరు à°—à°Ÿà°‚à°šà°¿à°š భటరఀీయ జచఀట పటర్టీ కూడట ఎంఀో కొంఀ లటభపడటలచి చూఞింఊి. ఇంకట ఆలఞ్యం చేఞ్ఀే, పరిఞ్థిఀి అఊుపు ఀప్పుఀుంఊచి, ప్రజలు ఆగ్రహంఀో రగిలిపోఀుచ్చటరచీ ప్రధటచికి చివేఊిక à°…à°‚à°Šà°¿à°‚à°Šà°¿.

ఎక్ఞ్‌-ఫ్యటక్టర్‌!

x

వీటచ్చిటికి మించి కేఞీఆర్‌ చేఀృఀ్వంలోచి ఉఊ్యమం మరింఀగట బలపడుఀుచ్చ పరిఞ్థిఀి. ఇఊీ ఀెలంగటణ ప్రకటచ ఞమయటచికి ఢిల్లీ చుంచి గల్లీ వరకూ ఉచ్చ వటఀటవరణం.

వైఎఞ్‌ఆర్‌

y

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రఊేశ్‌లో ఀిరుగు లేచి చేఀ వైఎఞ్‌ఆర్‌. ఆయచ మటటల్లో, చేఀల్లో ఀెలంగటణ వ్యఀిరేకఀ ప్రఞ్ఫుటంగట కచిపించేఊి. అఞెంబ్లీ ఞటక్షిగటచే ఉఊ్యమచేఀలఀో ఎకఞెక్కటలు ఆడిచ ఞంఊర్భటలు ఉచ్చటయి. 

జింఊటబటఊ్‌! జింఊటబటఊ్‌!! ఉఊ్యమఞ్ఫూర్ఀికి జింఊటబటఊ్‌! జటగృఀజటఀికి జింఊటబటఊ్‌!

z