బుధవారం 23 సెప్టెంబర్ 2020
Editorial - Aug 22, 2020 , 00:06:52

ఉత్కంఠ రేపుతున్న ఉదంతం

ఉత్కంఠ రేపుతున్న ఉదంతం

భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిని ఉద్దేశించి సీనియర్‌ న్యాయవాది ప్రశాంత్‌ భూషణ్‌ ట్విటర్‌ వేదికగా చేసిన వ్యాఖ్యలను సర్వోన్నత న్యాయస్థానం కోర్టు ధిక్కారంగా పరిగణించి ఆయనను శిక్షించడానికి నిర్ణయించింది. ఈ నేపథ్యంలో గతంలో సర్వోన్నత న్యాయమూర్తుల పనితీరు మీద, నియామకాల మీద మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ ఈఎస్‌ వెంకట్రామయ్య చేసిన వ్యాఖ్యలు, తదనంతరం ఆయనకు వ్యతిరేకంగా బొంబాయి హైకోర్టులో నడిచిన కోర్టు ధిక్కార వ్యాజ్యం (బీ విశ్వనాథ్‌ వర్సెస్‌ ఈఎస్‌ వెంకట్రామయ్య ఇతరులు), దరిమిలా 1990లో వెలువడిన తీర్పు, ఆ సందర్భంలో కోర్టు వ్యాఖ్యానాలు ప్రాముఖ్యం సంతరించుకున్నాయనే చెప్పాలి.

కేసు వివరాల్లోకి వెళితే.. ఈఎస్‌ వెంకట్రామయ్య 1989 జూన్‌ నెల నుంచి డిసెంబర్‌ నెల వరకు భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా అమూల్యమైన సేవలందించారు. పదవీ విరమణానంతరం కులదీప్‌ నయ్యర్‌తో జరిగిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో న్యాయస్థానాలు ముఖ్యంగా అత్యున్నత న్యాయమూర్తుల నియామకాలు, పనితీరు మీద చర్చిస్తూ ఆయన కొన్ని తీవ్రమైన వ్యాఖ్యలు చేశారు. 

మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి చేసిన సదరు వ్యాఖ్యల మీద మహారాష్ట్ర బార్‌ కౌన్సిల్‌ మాజీ అధ్యక్షుడు, న్యాయవాది విశ్వనాథ్‌ కోర్టు ధిక్కార కేసు వేశారు. వెంకట్రామయ్య ఆరోపణలు ఉన్నత న్యాయస్థానాల ప్రతిష్ఠను దిగజారుస్తున్నాయని, ఆయన వ్యాఖ్యలు న్యాయమూర్తుల పనితీరు మీద చీకటి నీడలను ప్రసరిస్తున్నాయంటూ ఆయనను శిక్షించాలని కోరారు. ఈ కేసును విచారించిన బొంబాయి హైకోర్టు డివిజన్‌ బెంచి సదరు వ్యాజ్యం చెల్లదంటూ కొట్టివేసింది. సదరు కోర్టు ధిక్కారం కేసు విచారణ సందర్భంగా వాద ప్రతివాదంలో పాల్గొన్న ప్రభుత్వ న్యాయవాది తన వాదన వినిపిస్తూ.. వెంకట్రామయ్య వ్యాఖ్యలు మొత్తం న్యాయమూర్తులను ఉద్దేశించి చేసినవి కావు, బలహీనతలకు బానిసలైన కొందరికి మాత్రమే వర్తిస్తాయి, కనుక వాటిని అందరికీ అన్వయించుకోకూడదు, ఈ విధంగా వ్యాఖ్యానించడం కోర్టు ధిక్కారం కిందికి రాదని వాదించారు. దీనితోపాటు సాంకేతికంగా ముందస్తు ప్రభుత్వ న్యాయవాది అంగీకారం లేకుండా కోర్టు ధిక్కారం కేసును దాఖలు చేయడానికి చట్టంలో వీల్లేదని, అందువల్ల కూడా దావా చెల్లదు, కొట్టివేయాలని కోర్టుకు విన్నవించారు.

న్యాయమూర్తి స్వతంత్రంగా వ్యవహరించాలి. కేవలం చదువు, క్రమశిక్షణ, ఆచరణ, వృత్తిపట్ల అంకితభావం ద్వారా మాత్రమే ఇది సాధ్యపడుతుంది... మనము నిటారుగా నిలబడి ఉన్నంతవరకూ మన నీడ వంకరగా అగుపిస్తున్నదనే ఆలోచన మనకు అవసరం లేదు. ఇదే కోవలో పేర్లు ఉటంకించకుండా కేవలం కొందరు బలహీన న్యాయమూర్తులను ఉద్దేశించి చేసిన వ్యాఖ్యలు మొత్తం న్యాయవ్యవస్థకు వర్తిస్తాయనుకోవడం కూడా అనవసర భయమే అవుతుంది, అందువల్ల మేము ఈ వ్యాజ్యాన్ని కోర్టు ధిక్కార నేరంగా పరిగణించలేము’ జస్టిస్‌ ఈఎస్‌ వెంకట్రామయ్య పదవీ విరమణానంతరం కులదీప్‌ నయ్యర్‌తో జరిగిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో న్యాయస్థానాలు ముఖ్యంగా అత్యున్నత న్యాయమూర్తుల నియామకాలు, పనితీరు మీద చర్చిస్తూ ఆయన కొన్ని తీవ్రమైన వ్యాఖ్యలు చేశారు. 

ఫిర్యాది విశ్వనాథ్‌ తరపు న్యాయవాది తన వాదన వినిపిస్తూ.. మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి వ్యాఖ్యలు న్యాయస్థానాల సమగ్రతకు, స్వయంప్రతిపత్తికి నష్టం కలిగించాయి కనుక న్యాయస్థానాల ప్రతిష్ఠను దిగజార్చిన ఆయనను కోర్టు ధిక్కార నేరం కింద శిక్షించాలని వాదించారు. అదేవిధంగా ముందస్తు ప్రభుత్వ న్యాయవాది అంగీకారం లేకపోవడం గురించి వాదిస్తూ, కోర్టు ధిక్కార వ్యాజ్యాన్ని మూడు రకాలుగా వేయడానికి అవకాశం ఉన్నదని వివరించారు. ఒకటి అత్యున్నత న్యాయస్థానాలు తమంతట తామే కోర్టు ధిక్కరణగా పరిగణించి విచారణకు స్వీకరించడం, రెండు, ప్రభుత్వ న్యాయవాది ద్వారా ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు విచారణకు తీసుకోవడం, మూడు ఇతరులు ముందస్తుగా ప్రభుత్వ న్యాయవాది అంగీకారంతో ఆరోపణలు చేసినప్పుడు విచారణ చేపట్టడం. ప్రస్తుత కేసు తీవ్రత దృష్ట్యా దీన్ని కోర్టువారు తమకు తామే (సుమోటో) కోర్టు ధిక్కార నేరంగా పరిగణించి విచారించవలసిందిగా అభ్యర్థించారు. 

ఇరువైపులా వాదనలు విన్న న్యాయస్థానం తన తీర్పును వెలిబుచ్చుతూ, మొదటగా ఈ వ్యాజ్యంలో ప్రభుత్వ న్యాయవాది ముందస్తు అంగీకారం లేనందున సాంకేతికంగా చెల్లదని ప్రకటించింది. ‘జస్టిస్‌ వెంకట్రామయ్య పూర్తి ఇంటర్వ్యూ పాఠాన్ని ప్రభుత్వ న్యాయవాది మా దృష్టికి తెచ్చారు. ఆయన వ్యాఖ్యలను విడివిడిగా చూడకుండా మొత్తం ఇంటర్వ్యూను పరిశీలిస్తే, అసలు ఉద్దేశం గ్రహించగలం’ అన్నది. వెంకట్రామయ్య ఆలోచన న్యాయస్థానాల పనితీరును మెరుగుపరచడానికి, విశ్వసనీయతను పెంచడానికి తగిన సూచనలు చేయడం మాత్రమే తప్ప మరే దురుద్దేశం లేదు’ అన్నది. ‘ఈ సందర్భంగా ప్రభుత్వ న్యాయవాది గతంలో ఎస్పీ గుప్తా వర్సెస్‌ ప్రెసిడెంట్‌ ఆఫ్‌ ఇండియా కేసులో సుప్రీంకోర్టు చేసిన వ్యాఖ్యలను మా ముందుంచారు. వాటితో మేము ఏకీభవిస్తున్నాం. ఆ వ్యాఖ్యలేమిటంటే తీర్పు ఇచ్చే న్యాయమూర్తి స్వతంత్రంగా వ్యవహరించాలి. కేవలం చదువు, క్రమశిక్షణ, ఆచరణ, వృత్తిపట్ల అంకితభావం ద్వారా మాత్రమే ఇది సాధ్యపడుతుంది. ప్రభుత్వ న్యాయవాది వాదనతో మేము సంపూర్ణంగా ఏకీభవిస్తున్నాం. ఈ సందర్భంగా మాకొక చైనా సామెత గుర్తుకొస్తున్నది- మనము నిటారుగా నిలబడి ఉన్నంతవరకూ మన నీడ వంకరగా అగుపిస్తున్నదనే ఆలోచన మనకు అవసరం లేదు. ఇదే కోవలో పేర్లు ఉటంకించకుండా కేవలం కొందరు బలహీన న్యాయమూర్తులను ఉద్దేశించి చేసిన వ్యాఖ్యలు మొత్తం న్యాయవ్యవస్థకు వర్తిస్తాయనుకోవడం కూడా అనవసర భయమే అవుతుంది, అందువల్ల మేము ఈ వ్యాజ్యాన్ని కోర్టు ధిక్కార నేరంగా పరిగణించలేము’ అంటూ న్యాయస్థానం ఆ కేసును కొట్టివేసింది. 

జస్టిస్‌ ఈఎస్‌ వెంకట్రామయ్య పదవీ విరమణానంతరం కులదీప్‌ నయ్యర్‌తో జరిగిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో న్యాయస్థానాలు ముఖ్యంగా అత్యున్నత న్యాయమూర్తుల నియామకాలు, పనితీరు మీద చర్చిస్తూ ఆయన కొన్ని తీవ్రమైన వ్యాఖ్యలు చేశారు. 

అంతకుముందు, ఆ తర్వాత కూడా మాజీ న్యాయమూర్తులు మార్కండేయ ఖట్జూ లాంటివారు న్యాయవ్యవస్థ మీద తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేశారు. జస్టిస్‌ కృష్ణ అయ్యర్‌ కూడా నిశితంగా విమర్శించారు. నచ్చని తీర్పులు వెలువడిన ఎన్నో సందర్భాల్లో సామాన్యులు నిరసన ప్రకటించడం లాంటి ఉదంతాలూ ఉన్నాయి. న్యాయవ్యవస్థ మీద వ్యాఖ్యలు ఇదే మొదటిసారి కాదు, బహుశా ఇదే చివరిది కూడా కాకపోవచ్చు. కాకపోతే చరిత్రలో మొదటిసారి అత్యున్నత న్యాయస్థానం తనకు తాను కోర్టు ధిక్కార వ్యాజ్యాన్ని అధికరణ 129 కింద తీసుకొని విచారణ జరిపి, శిక్షించడానికి సిద్ధమైంది. ఈ తీర్పు మీద చట్ట పరిధిలో అప్పీలుకు, రివిజన్‌కు, రివ్యూకు ఆస్కారం ఉన్నట్లు ఎక్కడా లేదు. ఇటువంటి స్థితిలో అంతిమ పరిణామం ఏ విధంగా ఉండబోతుందన్నదే అందరిలోనూ ఉత్కంఠ రేకెత్తిస్తున్న అంశం. 

(వ్యాసకర్త న్యాయవాది)





logo