పద్యపుష్పంపై రమణీయ ఝంకారం


Sat,October 6, 2012 03:39 PM

రమణ ఎంపిక చేసుకున్న అంశం వినూత్నమైందనాలి. సాధారణంగా, తెలుగులో పీహెచ్‌డీ కావాలనుకున్నవారు ఎవరో ఒకరి ప్రముఖ రచనలపై పరిశోధన చేస్తారు. అలా చేయడం ఒక విధంగా చాలా తేలికైన విషయం. రమణకు బాల్యంనుంచే కుటుంబ నేపథ్యంలో, సంస్కృతీ-సాహిత్యాల పట్ల అభిరుచి. దీంతో చిన్నతనం నుండే రమణ పద్యం మీద మక్కువ పెంచుకున్నారు. పద్యం అవిచ్ఛిన్న భారతీయ సాంస్కృతిక జీవ ధారకు ప్రతీక అని భావించిన రమణ, ఆధ్యాత్మిక-పౌరాణిక-చారివూతక-సామాజిక అంశాలపై చేసిన పద్య ప్రయోగాల ప్రాతిపదికగా విషయ సేకరణ చేసి, స్థూల వర్గీకరణ చేసుకొని, ఒక దశాబ్ది కాలంలో వెలువడిన నాలుగు వందల గ్రంథాలను, తన పరిశోధన కోసం అధ్యయనం చేశారు. రమణ సిద్ధాంత గ్రంథం చదివినవారికి పద్యం ద్వారా సృజించని-సృజించలేని సామాజిక అంశం లేనేలేదని, భావుకత ఉన్న ఎందరో మహానుభావులు సామాజిక విషయాలను ఎంచుకొని, సుబోధకరంగా-సరళ సుందరంగా-అర్థవంతంగా-సమర్థంగా రచనలు చేశారని స్పష్టంగా బోధపడుతుంది.

కాదేదీ కవితకనర్హం అన్నట్లు ద్వంద్వ ప్రవృత్తి, హాస్యం, వ్యంగ్యం, సహృదాయాభి వందనం, సంఘటనలు లాంటి ఎలాంటి అంశం మీదైనా పద్యం రాయవచ్చంటారు రమణ. వై టు కే పై గరికపాటివారి పద్యాలు, ఘోరంగా హత్యకు గురైన నైనా సాహ్ని ఉదంతంపై బులుసు వెంక పద్యాలు, కాకతీయ రైలు బోగీల దహనంపై కసి రెడ్డి అభిశంసన పద్యాలు, లంచగొండి తనం, మాతృ వాత్సల్యం, దళిత స్పృహ, ఈశ్వర సంప్రశ్నం లాంటి అంశాల పై వెలువడ్డ రచనలను పేర్కొన్నారు రమణ తన సిద్ధాంత గ్రంథంలో. కేవలం డాక్టరేట్‌ను మాత్రమే దృష్టిలో వుంచుకొని, విశ్వ విద్యాలయం మార్గదర్శక-నిర్దేశాల కనుగుణంగా పరిశోధనా గ్రంథం తయారుచేస్తే, ఆ పరిశోధనకు పీహెచ్‌డీ వస్తుందేమోగాని, కలకాలం నిలిచిపోయే సాహితీ ప్రపంచం గుర్తిం పు మాత్రం రాదు. కేవలం పది సంవత్సరాల పద్య కవిత్వ మాధుర్యాన్ని మాత్రమే మనకిచ్చి సాహిత్యోన్మత్తులను చేయగలిగితే, వెయ్యేళ్లదివ్వగలిగితే సాహితీ ప్రపంచానికి నిజంగా పిచ్చెత్తుతుందేమో.
బూర్గుల రంగనాథ రావు వాడిన మత్తకోకిలము గురించి, తిరుమల కృష్ణదేశికాచార్యుల వసంత కోకిల-పరభృతము-నయాగరా-మనోరమా-వూపభావతి వృత్తాల గురించి వివరించారు రమణ. కందతుల్య, సీసతుల్య, భాస్కరవిలసితం, సర్వలఘుసీసం లాంటి వృత్తాలను ఉటంకిస్తూ తాటిమాను నారాయణడ్డి శేషప్రభ కావ్యం గురించి ప్రస్తావించారు. వీ.ఎల్.ఎస్ భీమశంకరం తన ప్రబంధంలో సాక్షాత్కరించిన ఛందో విశ్వరూప ప్రదర్శనం మరి ఏ సమకాలిక తెలుగు కావ్యంలో కనిపించలేదని కూడా రమణ రాశారు తన పరిశోధనలో. ఉదాహరణలు గా విలాసిని, కైవల్యం, సుగతి, విభావరి, ద్విపదతుల్యలను పేర్కొన్నారు. అదేవిధంగా ఆయన రసవూసువు కావ్యంలోని అరుదైన ఛందస్సులైన వంశస్థ వృత్తం, అశ్వగతి, మేధిని, విజయమంగ ళ, భ్రమర లను కూడా రమణ ఉదహరించారు.

శ్రీమవూదామాయణ కల్పవృక్షములో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఉపయోగించి న వృత్తాల్లో, అరుదుగా వాడే ఛందో ప్రక్రియ లు ధారాళంగా వాడారు. అందులో ప్రముఖంగా చెప్పుకోవాలంటే: అంతరాక్క, అజిత ప్రతాపము, అపరాజితము, అల్పా క్క, అశ్వలలితము, అశ్వవిలసితము, కవిరాజ విరాజితము, ఉత్సాహము, ఇంద్రవంశము, ఇంద్రవవూజము, అసంబాధ, అష్టమూర్తి, సుగంధి, వసంత తిలకము, లయక్షిగాహి, మాలిని, మానిని, మత్తకోకిల, మంజుభాషిణి, మంగళమహాశ్రీ, భుజంగవూపయాతము, భాస్కరవిలసితము, ప్రహరణకలిత, పద్మనాభము, పంచచామరము, ద్విపద, దృతవిలంబితము, తోదకము, తోటకము, తరలము, చిత్రపదము లాంటి వున్నాయి.

సమయమంటూ ఉంటే, మరింత సాహిత్య సేవ చేసి మరికొంత మందిని సాహిత్యోన్మత్తులను చేయదలుచుకుంటే, రమణలాంటి సాహిత్యాభిలాషులు, వాసు దాసు ఛందో ప్రయోగాలపై పరిశోధన చేసినా, చేయడానికి ఇతరులను ప్రోత్సహించినా, అంతకంటే పుణ్యం లేదేమో. ముగించే ముందొక మాట చెప్పాలి. పాత తరం ప్రముఖ పాత్రికేయుడు స్వర్గీయ జి. కృష్ణ ఒక పర్యాయం దూపాటి వెంకట రమణాచార్యులు గారితో వరంగల్ కోటను దర్శించడానికి వెళ్లారు. కృష్ణ ఒక విజ్ఞాన సర్వస్వం. ఇక ఆచార్యుల గారికి ఇతిహాసంలో తెలియని విషయం లేదు. తెలంగాణ శాసనాలమీద, ప్రతికృతులమీద క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేశారాయన. వరంగల్ కోటలోని విషయాలను ఆయన వర్ణిస్తుంటే, అవాక్కైన కృష్ణ అవి వినుకుంటూ, దిక్కులు చూస్తూ సమయం గడిపారు చాలా సేపు. ఆచార్యులు గారు చెప్పడం ఆపినప్పుడు, కొడాలి సుబ్బారావు రాసిన హంపీ క్షేత్రం లోని ‘శిలలు ద్రవించి ఏడ్చినవి, జీర్ణములైనవి తుంగభద్ర లోపల.. విజయ ప్రతాప రభసంబొక స్వప్న కథా విశేషమై’ అన్న పద్యాన్ని కృష్ణ వినిపించారు. అది విన్న ఆచార్యులవారు అమాంతం తల్లి పాలకోసం ఏడ్చే పసివాడిలా ఏడువసాగాడు. వీళ్లిద్దరినీ అక్కడికి కారులో తీసుకెళ్లిన డ్రైవర్ తెలుగు భాషా జ్ఞానం వున్న వ్యక్తి. అక్కడున్న ఆయన కూడా చలించి పోయాడట ఆ పద్యంలోని అర్థానికి. ఆ విషయాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, కృష్ణ తన విలేఖరి లోకం పుస్తకంలో, ఒక రమణీయ శబ్దాన్ని, ఒక మనోజ్ఞ భావాన్ని విన్నప్పుడు ఆనందంలో కన్నీరు కార్చిన సౌభా గ్యం వారిది అని రాశారు. అదీ తెలుగు పద్యానికున్న గొప్ప. సాహిత్యోన్మత్తులను చేయగలిగింది పద్యమొక్కటే. అలాంటి పద్య కవిత్వ వస్తు వైవిధ్యాన్ని సిద్ధాంత గ్రంథ రూపంలో సాహితీ ప్రియులకు అందించి, నేడు షష్టి పూర్తి జరుపుకుంటున్న సమయంలో రమణను ఆత్మీయంగా అభినందించుదాం. మరెన్నో మనోజ్ఞ సాహీతీ ప్రక్రియలు ఆయన కలం నుంచి వెలువడాలని కోరుకుందాం!

-వనం జ్వాలా నరసింహారావు
(నేడు రమణాచారి షష్టిపూర్తి సందర్భంగా..)

35

VANAM JWALA NARASIMHA RAO

Published: Thu,December 21, 2017 01:12 AM

కృత్రిమ వైరుధ్యాలతో కుమ్ములాటలా!

హైదరాబాద్‌లో అద్భుతంగా జరిగిన జీఈఎస్ ఎనిమిదవ సదస్సు నిర్వహణకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఒక్క రూపాయి కూడా వ్యయం చేయలేదన్నారు సీఎం. అసలీ సదస

Published: Tue,November 21, 2017 11:20 PM

ఆధ్వర్యం మనదే.. అధ్యక్షత మనదే

తెలంగాణలో జరిగే ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలకు రంగం సిద్ధమవుతున్నది. సమావేశాలు జరుగడానికి ఇంకా మూడు వారాలే మిగిలాయి. దేశం నలుమూలల నుంచి, వ

Published: Sun,November 12, 2017 12:41 AM

గ్రామ పునర్నిర్మాణం దిశగా..

క్రియాశీల పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థకు శ్రీకారం చుట్టాలని, స్వయం ప్రతిపత్తితో గ్రామాలు, వ్యక్తులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి అభివృద్ధిలో భ

Published: Sun,October 15, 2017 01:33 AM

కులాలపై విమర్శ తగదు

శతాబ్దాలకాలంగా బ్రాహ్మణ, బ్రాహ్మణేతరులు కలిమిడిగా, అభివృద్ధి చేసిన సామాజిక, రాజకీయ ముఖచిత్రం మారిపోయింది. ఒకరిని మరొకరు దూషించుకున

Published: Wed,October 4, 2017 12:56 AM

వ్యాపారం చేయడమే నేరమా?

ఇటీవల ఒక సామాజిక శాస్త్రవేత్త కోమట్లను సామాజిక స్మగ్లర్లు (దొంగ రవాణాదారులు) అంటూ ఒక అసంబద్ధమైన బుల్లి పుస్తకాన్ని రాశాడు. దానిమీద

Published: Sat,April 22, 2017 03:12 AM

కేంద్ర, రాష్ట్ర సంబంధాల్లో కొత్త అధ్యాయం

ముఖ్యమంత్రి అసెంబ్లీలో కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల విషయంలో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు, ముస్లిం రిజర్వేషన్ల పెంపు అంశం, యావత్ భారతదేశం దృష

Published: Tue,March 28, 2017 12:01 AM

అభివృద్ధి కోసమే అప్పులు

అత్యంత హుందాగా, సమర్థవంతంగా, అర్థవంతంగా సుమారు మూడు వారాల పాటు జరిగిన తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనసభ బడ్జెట్ సమావేశాలు నిరవధికంగా వాయిదా ప

Published: Tue,February 14, 2017 01:23 AM

ప్రపంచవ్యాప్త మహిళా సాధికారత

ఎందరో మహిళలు దేశ దేశాల్లో కీలకమైన పదవుల్లో ఉండటం గత ఐదారు దశాబ్దాల మహిళా సాధికారతకు నిదర్శనం. భవిష్యత్‌లో మరికొన్ని దేశాల అధ్యక్

Published: Tue,December 13, 2016 01:03 AM

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి సీఎస్‌ఆర్

ఉత్తర భారతదేశంలోని బద్రీనాథ్, కేదార్‌నాథ్ దేవాలయానికి 1977లో సీఎస్‌ఆర్అ ధ్యక్షులుగా నియమించబడ్డారు. వారి కాలంలోనే బద్రీనాథ్, కేదార

Published: Fri,September 23, 2016 11:32 PM

ప్రతిభకు ప్రతీకలు గురుకులాలు

విద్యా విధానంలో ప్రస్తుతమున్న అన్ని అనర్థాలకూ గురుకుల విద్య సమాధానం కాకపోవచ్చు. కానీ ఈ నమూనా తప్పకుండా,అణగారిన వర్గాల్లో ఆణిముత్య

Published: Sun,September 18, 2016 12:57 AM

అన్యాయానికి సజీవసాక్ష్యం

నందికొండ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం 1956న ప్రారంభం కాగా 1969లో పూర్తయ్యింది.గేట్ల ఏర్పాటు, స్పిల్‌వే ఏర్పాటు 1974 నాటికి పూర్తి చేయటం జరి

Published: Thu,September 3, 2015 01:28 AM

అందరికీ విద్య దిశగా అడుగులు

సమాజానికి అవసరమయ్యే సేవలు ఏమిటి? అందుకు అనుగుణంగా సేవలందించేవారిని ఎలా తయారు చేయాలి? అనే విషయంపై విద్యా శాఖకు అవగాహన ఉండాలి. ఏ వృత

Published: Sun,August 23, 2015 01:39 AM

వ్యయం లేని వ్యవసాయం కావాలి

తెలంగాణలో ప్రతి గ్రామంలో రైతులతో వ్యవసాయ శాఖ ప్రత్యక్ష అనుబంధం కలిగి వుండాలి. ఎప్పటికప్పుడు రైతులతో మాట్లాడుతూ వ్యవసాయానికి పూర్వ

Published: Wed,August 19, 2015 12:09 AM

నాటిరోజుల్లో గ్రామీణ జనజీవనం

వేసవి కాలంలో పొలాలకు పెంట తోలే ప్రక్రియ తో వ్యవసాయ పనులు మొదలయ్యేవి. పాడి పశువుల వల్ల పోగైన పెంటను ఎరువుగా పొలాలకు తరలించేవారు. అద

Published: Wed,August 12, 2015 01:49 AM

యాభై ఏళ్ల సింగపూర్.. విశేషాలు

ఐదారు దశాబ్దాల క్రితం వరకూ దూర ప్రాచ్య తీర ప్రాంతంలో, బ్రిటన్‌కు ప్రధానమైన నావికా సైనిక స్థావరంగా మాత్రమే ఉండేది సింగపూర్. అలాంటిద

Published: Fri,July 31, 2015 11:18 PM

ఆచితూచి.. అసలైన నిర్ణయం

న్యాయపరమైన నియమ, నిబంధనల నేపథ్యంలో రాజ్యాంగ ప్రకరణాలు, న్యాయస్థానాల తీర్పులు ఉండి తీరాలి. సంప్రదాయాలకు ఇదమిత్థమైన నిబంధనలంటూ ఏవీ ఉ

Published: Thu,July 23, 2015 12:20 AM

పర్యాటక మకుటంగా యాదాద్రి ..

180 ఎకరాల విస్తీర్ణం గల యాదగిరిగుట్ట స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకునేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధమయ్యాయి. ఆ ప్రాంతమంతా అందమైన చెట్లతో

Published: Thu,July 2, 2015 04:46 AM

ఆకుపచ్చని తెలంగాణ దిశగా..

బంగారు తెలంగాణ స్వప్నం సాకార దిశగా మరో కీలకమైన అడుగు వేయడానికి ప్రభుత్వం సకల సన్నాహాలు చేసింది. తెలంగాణకు హరిత హారం పేరుతో ముఖ్యమం

Published: Thu,June 25, 2015 01:13 AM

పుష్కరాలు ఆధ్యాత్మిక పరిమళాలు

గౌతమ మహర్షి కఠోర తపస్సు కారణాన భూలోకానికి తేబడిన గంగానది పాయ గౌతమిగా, గోదావరిగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. గంగానది అంశగా భావించబడే గోదావర

Published: Thu,September 11, 2014 12:27 AM

నాటి హైదరాబాద్ జ్ఞాపకాలు

జూన్, 1964లో నేను, నాన్న గారు కలిసి మొదటిసారి హైదరాబాద్ చేరుకున్నాం.ఖమ్మంలో మధ్యాహ్నం పన్నెండు గంటలకు బస్సెక్కితే హైదరాబాద్ గౌలిగూ