గైర్హాజరే మిగిలిన దారి


Sat,October 6, 2012 03:40 PM

-వనం జ్వాలా నరసింహారావు


చట్ట సభల ప్రతినిధుల రాజీనామాల విషయంలో ఎలా వ్యవహరిస్తే మంచిదో, రాజీనామా చేసిన, చేయని సభ్యుల ద్వారా సభా ముఖంగా తెలుసుకునే ప్రయత్నం లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసన సభ స్పీకర్లు చేస్తే బాగుండేదేమో! పార్లమెంటును రాష్ట్ర శాసన సభను సమావేశపరిచి, సభా నిర్ణయం ఆధారంగా ముందుకు సాగితే, భవిష్యత్‌లో అవసరమైనప్పుడల్లా, అదే ఒక కొత్త సాంప్రదాయమయ్యే అవకాశం ఉంది.

‘తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పాటుకన్నా ఒప్పుకోవాలి’ లేదా ‘తమ రాజీనామాలన్నా ఆమోదించాలి’. ఈ ఏకైక నినాదంతో స్పీకర్ ఫార్మాట్‌లో కారణాలంటూ ఏమీ చూపకుండా, తెలంగాణ ప్రాంతానికి చెందిన వివిధ పార్టీల శాసనసభ సభ్యులు మూకుమ్మడిగా రాజీనామాలు చేశారు. స్పీకర్ నాదెండ్ల మనోహర్ వాటిని తిరస్కరించారు. రాజీనామాలు భావోద్వేగాలతో తీసుకున్న నిర్ణయమని, తనకు అందుబాటులో లభించిన సమాచా రం ఆధారంగా, రాజ్యాంగంలోని 190(3) అధికరణ ఇచ్చిన అధికారంతో అన్ని కోణాల్లో క్షుణ్ణంగా పరిశీలించిన తర్వాత ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు స్పీకర్ ప్రకటించారు. తమకు ఆమోదయోగ్యంకాని స్పీకర్ నిర్ణయం అప్రజాస్వామికమని, రాజ్యాంగ విరుద్ధమని రాజీనామా చేసిన ఎమ్మెల్యేలు మండిపడుతున్నారు.


స్పీకర్ నిర్ణయం సమంజసమా? కాదా? అన్న విషయంలో దాన్ని సమర్థించేవారు ఒక విధంగా, వ్యతిరేకించేవారు దానికి విరుద్ధంగా విడమరిచి చెపుతున్నారు. శాసనసభ స్పీకర్ నిర్ణయానికి అనుగుణంగానే, లోక్‌సభ స్పీకర్ నిర్ణయం ఉండబోతుందా? లోక్‌సభ స్పీకర్ కూడా రాజీనామాలు తిరస్కరించే అవకాశాలున్నాయా? ఉంటే దాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు, ఒకే- ఒక మార్గం రాజీనామా చేసిన సభ్యులు సమావేశాలకు హాజ రు కాకుండా ఉండడమే. మరి ఆజాద్ వ్యూహం ఏమై ఉంటుంది?
రాజీనామాల విషయంలో లోకసభ స్పీకర్ కానీ, రాష్ట్ర అసెంబ్లీ స్పీక ర్ కానీ ఎటువంటి నిర్ణయం తీసుకుంటే మంచిదన్న అంశం పై స్పష్టమైన అవగాహన వారికి ఎందుకు లేదో అర్థం కావడం లేదు. చట్ట సభలకు ఎన్నికైన వ్యక్తులు ఇంత భారీ సంఖ్యలో (స్పీకర్ ఫార్మాట్‌లో) రాజీనా మా చేసిన సందర్భాలు గతంలో మన దేశంలో కానీ, ఇతర పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వా మ్య దేశాల్లో ఉన్నాయో లేవో, ఉంటే ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకున్నారో పరిశీలిస్తే సరిపోయేది!

అలా పరిశీలించినట్లయి తే, గతంలో తీసుకున్న నిర్ణయాలు ఇప్పటి పరిస్థితులకు ఎంతవరకు సమంజసమో అనే దానిపై కొంతన్నా అవగాహన వచ్చి ఉండే అవకాశం కలిగేది. స్పీకర్ మనోహర్ తన నిర్ణయాన్ని ప్రకటించే ముందు గత అనుభవాల దృష్ట్యా స్పష్టమైన నిబంధనలు కానీ, సంప్రదాయాలు కానీ, పద్ధతులు కానీ ఉండేవో కూడా తెలిసేది. వీటి తోడ్పాటు లేకుండా, కేవలం రాజ్యాంగపరమైన మార్గదర్శకాలుంటే సరిపోదు.

1989 జూలై నెల చివరలో ఆగస్టు నెల మొదటివారంలో వంద మందికిపైగా లోక్‌సభ సభ్యులు రాజీనామా చేశారు. అప్పుడు వాటిని తక్షణమే ఆమోదించారు. రాజీనామాల ఆమోదం నేపథ్యంలో ఇప్పటి వలె అప్పు డు కూడా ‘భావోద్వేగం’ అనేది చర్చకొచ్చిందో రాలేదో తెలుసుకున్నట్లయితే బాగుండేదేమో! లోక్‌సభ , శాసనసభ సభ్యుల రాజీనామాలు స్పీకర్ ఫార్మాట్’లో ఎటువంటి కారణాలు చూపలేదు. పద్ధతి ప్రకారం అవి ఆమోదించేందుకు అనుగుణంగా ఉన్నప్పటికీ రాజీనామా చేసిన వారందరూ కూడా, బహిరంగంగా తామెందుకు అలా చేయాల్సి వచ్చింది ప్రకటించా రు. తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటన్నా జరగాలి. లేదా, రాజీనామాలన్నా ఆమోదించాలని ఆ ప్రకటనల సారాంశం. ఫార్మాట్‌లో పేర్కొనకపోయినా, ఏ కారణం వల్ల వారు రాజీనామా చేశారో స్పష్టం చేశారు.

అలాంటప్పడు, స్పీకర్ వాటిని ఆమోదిస్తే తెలంగాణ ఏర్పాటుకు ప్రభుత్వం సుముఖంగా లేదన్న పరోక్ష సంకేతం ఇచ్చినట్లే కదా! ఆమోదించకపోతే, అదే తమ నిర్ణయమని బహిర్గతం చేస్తే, తెలంగాణ ఇస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ఒప్పుకుందని అన్నట్లే కదా! అంటే తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు కేంద్రం సుముఖంగా ఉందన్న ప్రభుత్వం అభివూపాయాన్ని స్పీకర్ ద్వారా ఈ విధంగా తెలియ చేయడం జరిగిందా? ఇటీవల ఒక టెలివిజన్ చర్చా కార్యక్షికమంలో పాలొన్న రాజీనామా చేసిన ఒక కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యే ‘అధిష్ఠానానికి తెలియకుండా స్పీకర్ ఎమ్మెల్యేల రాజీనామాలను తిరస్కరించి ఉండరని వ్యాఖ్యానించారు కూడా. అలాంటి అభివూపాయం ఉంటే, చర్చల ప్రక్రియ ద్వారా కాలయాపన చేస్తున్న గులాంనబీ ఆజాద్, ఏకాభివూపాయ సాధన తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటు కోసమే అని ప్రకటిస్తే సమంజసంగా ఉంటుందికదా!

భారత రాజ్యాంగ నిర్మాణ స్వరూపం చాలా వరకు వెస్ట్ మినిస్టర్ నమూనా పార్లమెంటరీ పద్ధతితోనే రూపుదిద్దుకుంది. పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం అనుసరించే భారత, ఇంగ్లాండు దేశాలకు దాదాపు ఒకే రకమైన సంప్రదాయాలు, ప్రక్రియలున్నాయి. యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ పార్లమెంట్ నియమ నిబంధనలు, సంప్రదాయాలు భారతదేశం అనుకరిస్తున్నది. అయినప్పటికీ అ దేశంలో ఎన్నికైన పార్లమెంటు సభ్యులు పూర్తికాలం పదవిలో కొనసాగకుండా మధ్యలో రాజీనామా చేయాలనుకున్నప్పుడు, రాజ్యాంగ స్ఫూర్తితో స్పీకర్ తీసుకునే నిర్ణయానికి సంబంధించిన ప్రకరణ మన రాజ్యాంగంలో పొందుపరచకపోవడం బహుశా పొరపా అస లా మాటకొస్తే వెస్ట్ మినిస్టర్ నమూనా పార్లమెంటరీ విధానంలో ఎప్పటికప్పుడు ఏదో ఒకటి నేర్చుకునే విధానం అంతర్లీనంగా ఉంటుందనాలి. అలాంటివి ప్రజాస్వామ్యం బలపడానికి దోహదపడతాయి. ఉదాహరణ కు ఆ దేశంలో లాగా, ఇక్కడ లోక్‌సభ-రాష్ట్ర శాసనసభల స్పీకర్లు, చట్ట సభల కాలపరిమితి తర్వాత జరిగే ఎన్నికలలో, ఏ పార్టీకి చెందని అభ్యర్థులుగా పోటీ చేసే అవకాశం కలిగించాలి.

ఇంగ్లీష్ పార్లమెంటుకు ఒకసారి ఎన్నికైన వ్యక్తికి, పదవీ కాలం పూర్తవకుండా లేదా మళ్ళీ ఎన్నికలొచ్చే వరకైనా, రాజీనామా చేసే అవకాశం లేనే లేదు. అదే మనదేశం విషయానికొస్తే, ఒక వ్యక్తి ఒకటికి మించిన స్థానాల లో పోటీ చేయవచ్చు. చేసి గెలిచిన స్థానాలలో ఒకటి ఎంచుకొని మిగతా వాటికి రాజీనామా చేయవచ్చు. గెలిచిన అభ్యర్థి తన ఇష్టం వచ్చినప్పుడు రాజీనామా చేసి, ఉప ఎన్నికలొచ్చే వరకు వేచి చూసి, తిరిగి పోటీకి దిగవచ్చు.

భారత్, కెనడా, ఆస్టేలియా, న్యూజిలాండ్ దేశాలలో చట్టసభలకు ఎన్నికైనవారు రాజీనామా చేయదల్చుకుంటే, ఆ విషయాన్ని ఫార్మాట్‌లో, స్పీకర్‌కు తెలియజేస్తే సరిపోతుంది. స్పీకర్ తక్షణం (వైఎస్ జగన్మోహన్‌డ్డి) విషయంలో జరిగిన ట్లు) రాజీనామాను ఆమోదించవచ్చులేదా, (గతం లో రాష్ట్ర శాసనసభ సభ్యు ల విషయంలోజరిగిన విధంగా) నిర్ణయం వాయి దా వేయడమో, రాజీనామాలను తిరస్కరించడ మో చేయవచ్చు. ఇలా చేశాం అని చెప్పాల్సిన అవసరంలేదు. స్పీకర్ అందుబాటులో లేకపోతే, రాజీనామా చేయదల్చుకున్న వ్యక్తి డిప్యూటీ స్పీకర్‌కు కాని కార్యాలయం లో సిబ్బందికి కాని ఇచ్చిపోవచ్చు. రాజీనామా చేయడం అంత తేలికైన విషయమన్న మాట. న్యాయశాస్త్ర పరమైన నియమ నిబంధనల నేపథ్యంలో రాజ్యాంగ ప్రకరణలు, న్యాయస్థానాల తీర్పులుండి తీరాలి.

సంప్రదాయాలకు ఇదమిత్థమైన నిబంధనంటూ ఏదీ ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. చట్టప్రకారం నడుచుకోకపోతే దాని పరిణామాలు ఒక విధం గా ఉంటాయి. సంప్రదాయాలకు అలాంటి ఇబ్బంది లేదు. చట్టాల ను సవరించవచ్చు, సంప్రదాయాలను మెరుగుపర్చవచ్చు. ఎంత మంచి సంప్రదాయమైనా చట్టానికి లోబడితేనే దానికి విలువ ఉంటుంది. ఇవన్నీ అధ్యయనం చేస్తే, చట్టసభల కన్నా, ఆ సభలను నడిపించాల్సిన స్పీకర్ అధికులు కారు. చట్టం స్పష్టంగా ఉంటే స్పీకర్‌కు సరైన మార్గదర్శకాలుం ఆయన తీసుకునే నిర్ణయం తిరుగులేనిదే అవుతుంది. ఆ నిర్ణయాన్ని ప్రశ్నించే హక్కు ఎవరికీ లేదు. చట్టంలో స్పష్టత లేనప్పుడు, సంప్రదాయా ల ఆసరా దొరకనప్పుడు, స్పీకర్ అత్యంత జాగ్రత్తతో ముందుకు సాగాలి. తొందరపడి నిర్ణయం తీసుకోవడం భావ్యం కాదు.

బహుశా, ప్రస్తుతం నెలకొన్న సంక్లిష్ట వాతావరణంలో, ఇంత భారీ సంఖ్యలో రాజీనామాలు చేసిన నేపథ్యంలో నిర్ణయాధికారాన్ని చట్ట సభలకే వదిలేస్తే మంచిదేమో!వంద మందికి పైగా చట్ట సభల ప్రతినిధుల రాజీనామాల విషయంలో ఎలా వ్యవహరిస్తే మంచిదో, రాజీనామా చేసిన, చేయని సభ్యుల ద్వారా సభా ముఖంగా తెలుసుకునే ప్రయత్నం లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసన సభ స్పీక ర్లు చేస్తే బాగుండేదేమో! పార్లమెంటును రాష్ట్ర శాసన సభను సమావేశపరిచి, సభా నిర్ణయం ఆధారంగా ముందుకు సాగితే, భవిష్యత్‌లో అవసరమైనప్పుడల్లా, అదే ఒక కొత్త సాంప్రదాయమయ్యే అవకాశం ఉంది. రాజీనామా కారణాలను సభా ముఖంగా వివరించే అవకాశం కూడా సభ్యుల కు ఇచ్చినట్లవుతుంది.

ఏదిఏమైనా స్పీకర్ నిర్ణయంలోని అనుకూలతను తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనకు ఉపయోగించే దిశగా తెలంగాణ ఎమ్మెల్యేలు అడుగులు వేస్తే మంచిది. రాజీనామాలు ఆమోదించనంత మాత్రాన పదవులను అంటి పెట్టుకుని ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. శాసనసభ ఎప్పుడు సమావేశమైనా సభాకార్యకలాపాల్లో పాల్గొనకపోతే, ఆరునెలలు సభకు హాజరుకాకపోతే సభ్యత్వం కోల్పోయినట్లే కదా!

35

VANAM JWALA NARASIMHA RAO

Published: Thu,December 21, 2017 01:12 AM

కృత్రిమ వైరుధ్యాలతో కుమ్ములాటలా!

హైదరాబాద్‌లో అద్భుతంగా జరిగిన జీఈఎస్ ఎనిమిదవ సదస్సు నిర్వహణకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఒక్క రూపాయి కూడా వ్యయం చేయలేదన్నారు సీఎం. అసలీ సదస

Published: Tue,November 21, 2017 11:20 PM

ఆధ్వర్యం మనదే.. అధ్యక్షత మనదే

తెలంగాణలో జరిగే ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలకు రంగం సిద్ధమవుతున్నది. సమావేశాలు జరుగడానికి ఇంకా మూడు వారాలే మిగిలాయి. దేశం నలుమూలల నుంచి, వ

Published: Sun,November 12, 2017 12:41 AM

గ్రామ పునర్నిర్మాణం దిశగా..

క్రియాశీల పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థకు శ్రీకారం చుట్టాలని, స్వయం ప్రతిపత్తితో గ్రామాలు, వ్యక్తులు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు వచ్చి అభివృద్ధిలో భ

Published: Sun,October 15, 2017 01:33 AM

కులాలపై విమర్శ తగదు

శతాబ్దాలకాలంగా బ్రాహ్మణ, బ్రాహ్మణేతరులు కలిమిడిగా, అభివృద్ధి చేసిన సామాజిక, రాజకీయ ముఖచిత్రం మారిపోయింది. ఒకరిని మరొకరు దూషించుకున

Published: Wed,October 4, 2017 12:56 AM

వ్యాపారం చేయడమే నేరమా?

ఇటీవల ఒక సామాజిక శాస్త్రవేత్త కోమట్లను సామాజిక స్మగ్లర్లు (దొంగ రవాణాదారులు) అంటూ ఒక అసంబద్ధమైన బుల్లి పుస్తకాన్ని రాశాడు. దానిమీద

Published: Sat,April 22, 2017 03:12 AM

కేంద్ర, రాష్ట్ర సంబంధాల్లో కొత్త అధ్యాయం

ముఖ్యమంత్రి అసెంబ్లీలో కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాల విషయంలో వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు, ముస్లిం రిజర్వేషన్ల పెంపు అంశం, యావత్ భారతదేశం దృష

Published: Tue,March 28, 2017 12:01 AM

అభివృద్ధి కోసమే అప్పులు

అత్యంత హుందాగా, సమర్థవంతంగా, అర్థవంతంగా సుమారు మూడు వారాల పాటు జరిగిన తెలంగాణ రాష్ట్ర శాసనసభ బడ్జెట్ సమావేశాలు నిరవధికంగా వాయిదా ప

Published: Tue,February 14, 2017 01:23 AM

ప్రపంచవ్యాప్త మహిళా సాధికారత

ఎందరో మహిళలు దేశ దేశాల్లో కీలకమైన పదవుల్లో ఉండటం గత ఐదారు దశాబ్దాల మహిళా సాధికారతకు నిదర్శనం. భవిష్యత్‌లో మరికొన్ని దేశాల అధ్యక్

Published: Tue,December 13, 2016 01:03 AM

బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి సీఎస్‌ఆర్

ఉత్తర భారతదేశంలోని బద్రీనాథ్, కేదార్‌నాథ్ దేవాలయానికి 1977లో సీఎస్‌ఆర్అ ధ్యక్షులుగా నియమించబడ్డారు. వారి కాలంలోనే బద్రీనాథ్, కేదార

Published: Fri,September 23, 2016 11:32 PM

ప్రతిభకు ప్రతీకలు గురుకులాలు

విద్యా విధానంలో ప్రస్తుతమున్న అన్ని అనర్థాలకూ గురుకుల విద్య సమాధానం కాకపోవచ్చు. కానీ ఈ నమూనా తప్పకుండా,అణగారిన వర్గాల్లో ఆణిముత్య

Published: Sun,September 18, 2016 12:57 AM

అన్యాయానికి సజీవసాక్ష్యం

నందికొండ ప్రాజెక్టు నిర్మాణం 1956న ప్రారంభం కాగా 1969లో పూర్తయ్యింది.గేట్ల ఏర్పాటు, స్పిల్‌వే ఏర్పాటు 1974 నాటికి పూర్తి చేయటం జరి

Published: Thu,September 3, 2015 01:28 AM

అందరికీ విద్య దిశగా అడుగులు

సమాజానికి అవసరమయ్యే సేవలు ఏమిటి? అందుకు అనుగుణంగా సేవలందించేవారిని ఎలా తయారు చేయాలి? అనే విషయంపై విద్యా శాఖకు అవగాహన ఉండాలి. ఏ వృత

Published: Sun,August 23, 2015 01:39 AM

వ్యయం లేని వ్యవసాయం కావాలి

తెలంగాణలో ప్రతి గ్రామంలో రైతులతో వ్యవసాయ శాఖ ప్రత్యక్ష అనుబంధం కలిగి వుండాలి. ఎప్పటికప్పుడు రైతులతో మాట్లాడుతూ వ్యవసాయానికి పూర్వ

Published: Wed,August 19, 2015 12:09 AM

నాటిరోజుల్లో గ్రామీణ జనజీవనం

వేసవి కాలంలో పొలాలకు పెంట తోలే ప్రక్రియ తో వ్యవసాయ పనులు మొదలయ్యేవి. పాడి పశువుల వల్ల పోగైన పెంటను ఎరువుగా పొలాలకు తరలించేవారు. అద

Published: Wed,August 12, 2015 01:49 AM

యాభై ఏళ్ల సింగపూర్.. విశేషాలు

ఐదారు దశాబ్దాల క్రితం వరకూ దూర ప్రాచ్య తీర ప్రాంతంలో, బ్రిటన్‌కు ప్రధానమైన నావికా సైనిక స్థావరంగా మాత్రమే ఉండేది సింగపూర్. అలాంటిద

Published: Fri,July 31, 2015 11:18 PM

ఆచితూచి.. అసలైన నిర్ణయం

న్యాయపరమైన నియమ, నిబంధనల నేపథ్యంలో రాజ్యాంగ ప్రకరణాలు, న్యాయస్థానాల తీర్పులు ఉండి తీరాలి. సంప్రదాయాలకు ఇదమిత్థమైన నిబంధనలంటూ ఏవీ ఉ

Published: Thu,July 23, 2015 12:20 AM

పర్యాటక మకుటంగా యాదాద్రి ..

180 ఎకరాల విస్తీర్ణం గల యాదగిరిగుట్ట స్థలాన్ని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకునేందుకు ప్రణాళికలు సిద్ధమయ్యాయి. ఆ ప్రాంతమంతా అందమైన చెట్లతో

Published: Thu,July 2, 2015 04:46 AM

ఆకుపచ్చని తెలంగాణ దిశగా..

బంగారు తెలంగాణ స్వప్నం సాకార దిశగా మరో కీలకమైన అడుగు వేయడానికి ప్రభుత్వం సకల సన్నాహాలు చేసింది. తెలంగాణకు హరిత హారం పేరుతో ముఖ్యమం

Published: Thu,June 25, 2015 01:13 AM

పుష్కరాలు ఆధ్యాత్మిక పరిమళాలు

గౌతమ మహర్షి కఠోర తపస్సు కారణాన భూలోకానికి తేబడిన గంగానది పాయ గౌతమిగా, గోదావరిగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. గంగానది అంశగా భావించబడే గోదావర

Published: Thu,September 11, 2014 12:27 AM

నాటి హైదరాబాద్ జ్ఞాపకాలు

జూన్, 1964లో నేను, నాన్న గారు కలిసి మొదటిసారి హైదరాబాద్ చేరుకున్నాం.ఖమ్మంలో మధ్యాహ్నం పన్నెండు గంటలకు బస్సెక్కితే హైదరాబాద్ గౌలిగూ

country oven

Featured Articles