తెలంగాణ ఓ సాంస్కృతిక విజయం


Mon,January 28, 2019 12:06 AM

తెలుగు సాహిత్యంలో పరిచయం అక్కర లేని పేరు అఫ్సర్. కవిగా, కథకులు గా, విమర్శకులుగా చేయి తిరిగిన రచయిత ఆయన. అంతర్జాతీయంగా తెలుగు వాణిని బలంగా వినిపించే గొంతు ఆయనది. సబాల్టర్న్ స్టడీస్ మీద మరింత స్పృహ పెరుగుతున్న దశలో, అంతర్జాతీయంగా, దేశీయంగా హిందుత్వ శక్తులు బలపడి ముస్లింల ఉనికికే ప్రమాదం ఏర్పడిన సందర్భంలో సాహిల్ వస్తాడు కథల సంపుటితో ఒక ధిక్కార స్వరంతో పాఠకుల ముందుకు వస్త్తున్న సీనియర్ రచయిత డాక్టర్ అఫ్సర్‌తో ముఖాముఖి..

ప్రశ్న. తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచంలో ఎంతో పేరున్న మీరు ఇప్పటి దాకా కథా సం పుటి వేయలేదంటే ఆశ్చర్యం. మీరు ఎలా ఫీలవుతున్నారు?
సమాధానం. పుస్తకం అనేది నా అజెండాలో ఎప్పుడూ చివరే! నిజానికి ఇప్పటిదాకా ప్రచురించిన నా ఏ పుస్తకం కూడా నా చొరవ వల్ల అచ్చయింది కాదు. మొదటి కవిత్వ పుస్తకం ఖమ్మంలో సీతారాం వల్ల, ఇప్పుడు ఈ కథల పుస్తకం కేవలం ఛాయా మోహన్ బాబు గారి పట్టుదల మాత్రమే! కాని, పుస్తకం కోసం కథలు సేకరించడం మొదలు పెట్టినప్పుడు నాకూ ఆశ్చర్యమే అనిపించింది. కథల సంఖ్య తక్కువే కాని, ప్రతి కథా అది అచ్చయిన సందర్భం లో విస్తృతమైన చర్చకు దారి తీసిందే. 2002నాటి గోరీమా నుంచి నిన్నమొన్నటి వచ్చేపోయే వాన దాకా! నా కథల్ని చదువరులు సీరియస్‌గా తీసుకున్నారనడానికి అదొక దాఖలా. అంతవరకూ తృప్తి. కథ వర్తమాన సామాజిక సందర్భంలోంచి వచ్చినప్పుడు దాని ప్రభావం అమితం గా వుంటుందనడానికి అదొక ఉదాహరణ.
ప్ర. గోరీమా కథ నుంచి సాహిల్ వస్తాడు కథ దాకా బలమైన ముస్లిం రాజకీయ స్వరాన్ని మీ కథలు వినిపిస్తున్నాయి. ఈ రాజకీయ స్వరం దేనికి ప్రతినిధి?
సమా. కాలేజీ విద్యార్థి సంఘ నాయకుడిగా వున్నప్పటి నుంచీ నేను వామపక్ష రాజకీయాలవైపే. అయితే, అస్తిత్వ వాదాలు నా మీద బాగా ప్రభావం చూపించాయి. దళిత, స్త్రీవాద వివాదాల్లో నేను క్రియాశీలంగా పాల్గొన్నాను, రాశాను, చర్చించాను. ఆ ప్రభావం నా సృజనాత్మక రచనలపైన కూడా బలంగా కనిపిస్తుంది. అయితే, వ్యక్తిగా నావైన అభిప్రాయాలూ, స్వతంత్ర దక్కోణం కూడా అంతే బలంగా కనిపిస్తా యి. కథల్లోనూ ఆ స్వేచ్ఛ కనిపిస్తుంది. ఆ మాటకొస్తే, స్వేచ్ఛ సాధించడానికే కదా అన్ని రాజకీయ సిద్ధాంతాలూ అనుకుంటా.
AFSAR
ప్ర. మీరు కవిగా ప్రసిద్ధులు. కథాశిల్పంలో మీ అనుభవాలూ సవాళ్లు ఏమిటి?
సమా. కవిగా నలుగురికీ తెలిసినా, నేను కథకుడిగానే సాహిత్య యాత్ర మొదలుపెట్టాను. సాహిత్యంలోకి అడుగుపెట్టిన తొలి రోజుల్లో ఎక్కువగా కథలే రాశాను. కథల అనువాదాలు కూడా చేశాను. కవిత్వంలోకి నాది లేట్ ఎంట్రీ! అట్లాగే, జర్నలిజంలో చాలా కాలం పనిచేయడం వల్ల వచన రచన నా రోజువారీ జీవితంలో కూడా పెద్ద భాగమైంది. జర్నలిజంలో నాకున్న అనుభవాన్ని బట్టి చూస్తే, నేను కవిగా బతికి బట్టకట్టడమే గొప్ప. జర్నలిజం అంటే రోజుకు కనీసం పది గంటల పాటు వచనం రాయడమే కదా! అయితే, మిగిలిన వచన రచనలు వేరు, కథ వేరు. ఇంకో కోణం నుంచి బాగా సునిశితంగా చూస్తే, కథాశిల్పం కవిత్వానికి దగ్గిరగా వుంటుంది. అంటే, కవిత్వంలోని క్లుప్తతా, సాంద్రతా, భాషా సౌందర్యం కథకు కూడా అవసరమే. కొద్దిపాటి స్పేస్‌లో అనేక విషయాలు తదేక దృష్టితో చెప్పాల్సిన బాధ్యత కథకుడికీ, కవికీ ఒకేలాంటిది. కథాశిల్పంలో నేను మధ్యే మార్గంలో వెళ్లాను. వాటిల్లో కవిత్వ తీవ్రత ఎక్కువే వుంటుంది.

ప్ర. తెలంగాణ కథా సముద్రంలోకి పాత నీరు పోయి కొత్త నీరు వస్తున్న ఈ సంధియుగంలో తెలంగాణ కథ మీద మీ అభిప్రాయం ఏమిటి?
సమా. ముందు- తెలంగాణ కథలో ఇది మీరన్నట్టు సంధియుగంకాదు. అత్యంత నిర్దిష్టమైన దశ. తెలంగాణ కథకు అనేక వన్నెలు అమరిన దశ. 1940ల నుంచి ఇప్పటిదాకా తెలంగాణ కథకు ఒక కొనసాగింపు వుంది. పాతనీరు -కొత్త నీరు అని సాహిత్యంలో స్పష్టంగా గిరిగీసి చెప్పలేం. అవి ఎప్పుడూ కలగలసి ప్రవహిస్తూ వుంటాయి. ఇప్పుడు వస్తున్న తెలంగాణ కథల్లో వైవిధ్యం ఎక్కువగా వుంది. అనేక రకాల జీవన మూలాల్లోకి తెలంగాణ కథకులు ప్రయాణిస్తున్నారు. కథ కొత్తగా చెప్పాలన్న తపన బాగా కనిపిస్తున్నది. తెలంగాణ ముస్లిం కథ ఒక ప్రత్యేక ధోరణిగా బలపడుతున్నది. ఒక్కోసారి మన ప్రయాణం ప్రపంచ ముస్లిం సాహిత్య మలుపులకు దీటుగా కూడా వుంది.

ప్ర. తెలుగు కథా సాహిత్యంలో ముస్లింలకు వాళ్ళ వాటా వాళ్లకి దక్కలేదన్న విమర్శ నిజమేనా?
సమా. అవును. కథా సాహిత్యం అనే కాదు, మొత్తంగా సాహిత్యంలోనే ముస్లింల పాత్రను సరిగా బేరీజు వేయడంలో విఫలమయ్యాం. యూనివర్సిటీ స్థాయి పరిశోధనల్లో తూమా టి దోణప్ప, బిరుదురాజు రామరాజు, షేక్ మస్తాన్‌లాంటి పెద్దలు చేసినంత కషి కూడా ప్రధాన స్రవంతి సాహిత్య విమర్శ రంగంలో జరుగలేదు. ఒకటి రెండు చిన్న పుస్తకాలు రాసిన వాళ్ళ మీద మోనోగ్రాఫులు వచ్చాయి కానీ, ఒక్క ముస్లిం రచయిత గురించి కూడా చిన్న మోనోగ్రాఫ్ లేదు. ఇది తెలంగాణ విషయం మాత్రమే కాదు. అటు రాయలసీమ, ఆంధ్ర ప్రాంతంలోనూ జరుగుతున్న అన్యాయమే. ఇక అవార్డుల విషయానికి వస్తే, ముస్లింలకు లాబీయింగ్ చేసే వాళ్ళు లేనే లేరు. అవార్డుల జాబితాలో ముస్లిం ఎప్పుడూ చివరే! ముస్లిం రచయితలలో కూడా ఒక విధమైన బెరుకు వుందనే చెప్పాలి. అది మన సాహిత్య సామాజిక సంస్కృతిలోని ఆధిపత్య భావన వల్ల ఇతరులు పెంచిన బెరుకే. ఉర్దూ సాహిత్యంలో హిందూ పేర్లను ఎంత గౌరవంగా తలుచుకుంటారో, అంతటి ఉదారత త్వం తెలుగు సాహిత్యంలో ముస్లిం రచయితల పట్ల లేకపోవడం ఐరనీ.

ప్ర. ముస్లింవాద సాహిత్యానికి సంబంధించి మీరు ఎలాంటి మార్పును చూస్తున్నారు?
సమా. కనీసం కొన్ని ముస్లిం పేర్లు ఇప్పుడు కొత్త వెలుగుతో వినిపిస్తున్నాయి. అది ముస్లిం వాదం సాధించిన విజయమే. కాని, ఎంతో పెద్ద పోరాటం చేస్తే తప్ప, ఈ మాత్రం వెలుగు చూడలేకపోవడం విషాదం. అయితే, ముస్లిం వాదానికి ఇంకా సిద్ధాం త పునాది బలపడాలి. ఆఫ్రికా, మధ్య ఆసియా, అరబ్ దేశాల్లోనూ, చివరికి అమెరిక న్, బ్రిటన్ సాహిత్య రంగాల్లో ముస్లింలు బలమైన ముద్ర వేశారు. అమెరికన్, బ్రిటన్, యూరప్ సాహిత్య రంగాల్లో ముస్లింలు సాధించిన విజయాలు మనకు ఆదర్శం కావా లి. అది అనేక దశాబ్దాల కృషి అని నాకు తెలుసు. కాని, కనీసం ఒక బలమైన కుదుపు తెలుగు ముస్లింవాద సాహిత్యానికి రావాలి. సృజన, విమర్శ రెండూ బలం పుంజుకుంటే తప్ప ఇది సాధ్యపడదు.

ప్ర. మిమ్మల్ని మీరు ఎలా గుర్తింపబడాలనుకుంటారు? మెయిన్ స్ట్రీం సాహిత్యకారుడిగానా? లేదా ఒక ముస్లిం సాహిత్యకారుడిగానా? ఎందుకు?
సమా. మెయిన్ స్ట్రీం సాహిత్యం అనేది లేనే లేదని, అది కేవలం కృత్రిమ సృష్టి అని సాహిత్య చరిత్రల మీద ఆసక్తి వున్న పరిశోధకుడిగా నా కచ్చితమైన అభిప్రాయం. ఉదాహరణకు తెలుగు సాహిత్యమే తీసుకుందాం. నన్నయను ఆదికవి అనుకుని, అక్కడి నుంచి మెయిన్ స్ట్రీం సాహిత్య చరిత్ర రాసుకుంటూ వచ్చాం. అట్లా చేస్తున్నప్పుడు ఎంతో విస్తారమైన మౌఖిక సాహిత్యాన్ని పక్కన పెట్టేశాం. ఆ తప్పును ఇప్పుడు సాహిత్య చరిత్రకారులు దిద్దుకుంటున్నారు. అట్లాంటి దిద్దుబాటు ఆధునిక సాహిత్యం లో అడుగడుగునా జరుగాలి. లేకపోతే, పాక్షిక సాహిత్య చరిత్రలే అసలైన సాహిత్య చరిత్రలుగా చెలామణి చేసి, వాస్తవికతకు అన్యాయం చేసిన వాళ్ళం అవుతాం. ఇక నా విషయానికి వస్తే.. నేను రచయితగా మొదలైన 1980లలో ముస్లిం వాదం లేదు. దళిత వాదం, స్త్రీవాదం కూడా లేవు. రచయితగా నన్ను పోషించిన చరిత్ర వేరు. ఆ మూలాలు నాలో ఎప్పటికీ వుంటాయి. కేవలం ముస్లింవాద కోణం నుంచే చూస్తే, నేను మొదట్లో రాసిన రచనలకు అన్యాయం జరుగుతుంది. ఇవాళ కూడా చాలా మం ది రక్తస్పర్శ ఇవాళ వంటి నా కవిత్వ సంపుటాల గురించి మాట్లాడే వాళ్ళు న్నారు. ఆ పుస్తకాల చరిత్రను నేను నిరాకరించలేను. అట్లాగే, నా చరిత్రనూ నిరాకరించలేను. అవన్నీ నాలో భాగంగానే చూడాలి.

ప్ర. ఇటీవల తెలుగులో ప్రేమ కథలు విరివిగా వస్తున్నాయి. దీన్ని కొంతమంది కమర్షియల్ సాహిత్యానికి కొనసాగింపుగా భావిస్తున్నారు. సమాజం ఎంతో సంక్లిష్టం గా ఉన్న ఈ సమయంలో సాహిత్యం మరోసారి ప్రేమ వైపు పయనించడం ఎంత వరకు సమంజసం? దీన్ని మీరెలా చూస్తారు?
సమా. ప్రేమ, కరుణ లాంటివి గొప్ప భావనలు. ఎప్పటికైనా సాంస్కృతిక సాహి త్య రూపాలు చేరుకోవాల్సిన అంతిమ మజిలీలు. వాటి చుట్టూ ఎంత సాహిత్యం వస్తే అంత మంచిది. అయితే, ఆ రెండు భావనలు సామాజికతకు భిన్నంగా నైరూప్యంగా ఎప్పుడూ ఉండవని గుర్తించాలి. పైగా, విద్వేషం పెరిగిపోతున్న సామాజిక సం దర్భంలో ప్రేమ అవసరమే. అయితే, అది కమర్షియల్ సాహిత్యంలో ఉండేలాంటి అమ్మాయి- అబ్బాయి ప్రేమ మాత్రమే కాకూడదని నా అభిప్రాయం.

ప్ర. ఇప్పుడు కవిత్వం కంటే కథలే ఎక్కువగా వస్తున్నాయంటున్నారు. దీని మీద మీ అభిప్రాయం?
సమా. కవిత్వం కూడా బాగానే వస్తున్నది కదా! అయితే, కథల్లో వున్న శక్తి వాటిల్లో వుండడం లేదు. ఎందుకంటే, తెలుగు సమాజం మళ్ళీ క్రాస్ రోడ్స్‌లో వుంది. స్థానికత బలమైన భావనగా మారింది. అంతకుముందు ఆ భావన లేదని కాదు. కాని, తెలంగాణ నినాదం వచ్చిన తరువాత స్థానికతకు సిద్ధాంత బలం దక్కింది. అట్లాంటి స్థానికతని వివిధ పొరల నుంచి విప్పి చెప్పే కథలు రావాలి, వస్తున్నాయి. అది ఈ కాలానికి సాహిత్య ధర్మం.

ప్ర. తెలంగాణ రాష్ర్ట అనంతర సాహిత్యం మీద మీ అభిప్రాయం ఏమిటి?
సమా. అనేక విధాలుగా తెలంగాణ సాధన గొప్ప విజయం. ఇది కేవలం రాజకీయ సామాజిక విజయం కాదు. నా మటుకు నేను దాన్ని ఎక్కువగా సాంస్కృతిక విజయంగా భావిస్తాను. తెలంగాణ కేంద్రంగా ఇప్పుడు జరుగుతున్నంత కృషి మామూలు సందర్భంలో అయితే సాధ్యపడేది కాదు. ఇప్పుడు తెలంగాణ సాధించాక రచయితల బాధ్యత ఇంకా పెరిగింది. రచయితల వైపు చూసే జనం పెరిగారు. అవసరమైతే, తెలంగాణ రచయిత అధికార వ్యవస్థల్ని విమర్శించే స్థితి కూడా వుండాలి. రచయితలలో అంత బలమైన వ్యక్తిత్వం వుంటేనే, తెలంగాణ నిలుస్తుంది. లేకపోతే, ఇతర అధికార వ్యవస్థల మాదిరిగానే ప్రజలకు దూరమవుతుంది.
(అఫ్సర్ మొట్టమొదటి కథల సంపుటి సాహిల్ వస్తాడు ఆవిష్కరణ జరిగిన
సందర్భంగా.. డాక్టర్ వెల్దండి శ్రీధర్ ఇంటర్వ్యూ...)

325
Tags

More News

VIRAL NEWS

Featured Articles

Health Articles