ప్రాంతాల వారీగా ప్రాజెక్టులు


Mon,October 17, 2011 12:20 AM

తెలంగాణ, ఆంధ్ర ప్రాంతాలలో ఎన్ని ప్రాజెక్టులున్నాయి? ఎప్పుడు వాటిని పూర్తి చేశారు? ఒక్కొక్క ప్రాజెక్టు కింద ఎంత సాగవుతోంది? పై ప్రశ్నలకు సమాధానమిచ్చి కృష్ణా, గోదావరి నదుల వినియోగంలో సీమాంవూధులు తెలంగాణ వారిని ఏ విధంగా దోపిడీకి గురిచేస్తున్నారో సామాన్య ప్రజలకు అర్థమయ్యే విధంగా వివరిస్తారని కోరుతున్నాను.

-దుగ్యాల భూమారావు, గోదావరిఖని



neelu-lijalu-telangana News talangana patrika telangana culture telangana politics telangana cinemaకృష్ణా, గోదావరి నదుల వినియోగంలో తెలంగాణ వారిని ఏ విధంగా వలసవాదులు దోపిడీకి గురిచేస్తున్నారన్న విషయం దాదాపు ప్రతి వ్యాసంలో తెలియజేస్తూనే ఉన్నాను. ఇక ప్రాజెక్టుల వివరాలు, కొంత మేరకు ‘నమస్తే తెలంగాణ’ పత్రికలో 12-9-11, 26-09, 3-10 నాటి వ్యాసాల్లో తెలియజేయడం జరిగింది. క్లుప్తంగా మీరడిగిన సమాధానమిచ్చే ప్రయత్నం చేస్తాను.ఏ ఏ ప్రాజెక్టుల కింద ఎంతెంత ఆయకట్టు సాగవుతోందన్న విషయం మనకు తెలియజేయడానికి ఉన్నది ఒకే ఒక్క ఆధారం. అది ‘సాగునీరు-ఆయకట్టు అభివృద్ధి శాఖ’ వారు ఇచ్చే సమాచారం. అది లోపభూయిష్టంగా ఉందని, రైతులకు నీళ్లవ్వకుండానే ఆయకట్టు అభివృద్ధి చెందిందని తమ ఖాతాలో చూపించుకుంటారని అనేకసార్లు ప్రభుత్వం దృష్టికి తేవడం జరిగింది. ‘కాగ్’ కూడా ఎన్నోసార్లు అక్షింతలు వేసింది.

ప్రభుత్వం వారి ఆర్థిక గణాంక శాఖ (Director, economics and stastics) వారు ప్రతిసంవత్సరం విడుదల చేసే రిపోర్టులుంటాయి. అందులో కాలువలకింద, చెరువుల కింద, బావుల కింద, ఇంకా ఇతర మార్గాల ద్వారా ఎంత భూమి సాగవుతున్నది అన్న విషయం ఉంటుంది. అది జిల్లాల వారీగా కూడా ఉంటుంది. అందులో ప్రాజెక్టుల వారీగా ఆయకట్టు వివరాలు ఉండవు. కాబట్టి మనకు ఇష్టమున్నా లేకపోయినా, సమాచారం తప్పు అని తెలిసినా మనం సాగునీటిశాఖ డేటాపై ఆధారపడాలి.
‘సాగునీటి శాఖ’ వారు జూన్ 2010లో ఒక పుస్తకాన్ని వెలువరించారు. అది ‘ప్రజల’ కోసం కాదు. ఆంతరంగిక సమాచారం లాంటిది. ‘శ్రీకృష్ణ కమిటీ’ కోసం తయారు చేశారు. అందులో పొందుపరిచిన విషయాలు అసంబద్ధంగా, అవాస్తవంగా ఉన్నాయని విమర్శకులు చెప్పారు. కాని ‘నిజంగా’ ఉపసంహరించుకున్నారా అన్నది అనుమానమే.

2525-telangana News talangana patrika telangana culture telangana politics telangana cinema‘శ్రీకృష్ణ కమిటీ’ వారు ప్రచురించిన డేటా చూస్తే ఆ విషయం బహిర్గతమవుతుంది. ‘కమిటీ’ ఉపయోగించుకున్నది ‘సాగునీటి’ శాఖ వారు పంపిన సమాచారమే. ‘సాగునీటి శాఖ’ వారి డేటా అనుసరించి ఆంధ్రవూపదేశ్ రాష్ట్రం అవతరించక పూర్వం ప్రాంతాల వారీగా భారీ ప్రాజెక్టుల వివరాలు పట్టికలో చూడవచ్చు.

ఈ లెక్కలు ఏం చెప్తున్నాయి. ఆంధ్రవూపదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడక ముందు రాష్ట్రం మొత్తంలో 33,25,000 ఎకరాలు సాగవుతుంటే అందులో తెలంగాణ వాటా కేవలం 3,53,000 ఎకరాలు మాత్రమే. అంటే పది శాతం మాత్రమే. ఈ అంకెలు చిన్న తరహా ప్రాజెక్టులు, చిన్న చెరువులు, బావుల కింద వ్యవసాయం, ఇంకా ఇతర భూగర్భ జలాల వినియోగం కాకుండానే. ఇకపోతే రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక వివిధ ప్రాంతాల్లో ప్రాజెక్టుల స్థితిగతులను పరిశీలిద్దాం. (2009-2010 దాకా) ప్రభుత్వం ఈ యాభై నాలుగు సంవత్సరాల కాలాన్ని రెండు భాగాలుగా విభజించింది.1956 నుంచి 2004 వరకు (వైఎస్సార్)పగ్గాలు చేపట్టే వరకు, మొదటి పీరియడైతే 2004 నుంచి తర్వాత కార్యక్షికమాలను ‘జల యజ్ఞం’గా పేరు పెట్టి రెండవ పీరియడ్‌గా చూపెడుతోంది.

మొదటి పీరియడ్‌లో ప్రభుత్వం నాగార్జునాసాగర్, కడెం, శ్రీరాంసాగర్ ప్రథమదశ, వంశధార ప్రథమ దశ, సోమశిల, తుంగభద్ర ఎగువ, దిగువ కాలువ లాంటి భారీ ప్రాజెక్టులు, రాజోలిబండ మళ్లింపు పథకాలను పూర్తి చేయడమే కాక, గోదావరి, ప్రకాశం ఆనకట్టల స్థానంలో బ్యారేజీల నిర్మాణం పూర్తి చేసింది. మొదటి పీరియడ్‌లో అసంపూర్ణంగా మిగిలిన ప్రాజెక్టులతో పాటు అనేక కొత్త ప్రాజెక్టులను జలయజ్ఞం కార్యక్షికమంలో భాగంగా చేపట్టింది. ‘జల యజ్ఞం’ గురించి మాట్లాడుకోవాలంటే ఒక మహా గ్రంథమే అవుతుంది. దాని గురించి వివరంగా రానున్న వ్యాసాల్లో వివరిస్తాను.

మొదటి పీరియడ్‌లో ప్రారంభించి ‘జలయజ్ఞం’లో కొనసాగుతున్న భారీ ప్రాజెక్టుల్లో తెలంగాణలో జూరాల, భీమా, నెట్టంపాడు, కల్వకుర్తి, ఎస్‌ఎల్‌బి, శ్రీరాంసాగర్ ద్వితీయదశ, వరదకాలువ, దేవాదుల వంటివి ఉన్నాయి. ఇక సీమాంధ్ర విషయానికివస్తే పులిచింతల వంశధార రెండవ దశ, తాండవ, ఏలేరు, తెలుగుగంగ, ఎస్‌ఆర్‌బిసి వంటివి ఉన్నాయి. మధ్యతరహా ప్రాజెక్టుల గురించి చెప్పాల్సివస్తే చాంతాడంత అవుతుంది. శ్రీశైలం ప్రాజెక్టు విద్యుత్తు ప్రాజెక్టు కాబట్టి దాన్ని లిస్ట్‌లో చేర్చలేదు.
ఆంధ్రవూపదేశ్ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక 2010 దాకా భారీ, మధ్య తరహా ప్రాజెక్టుల ద్వారా కొత్తగా సాగులోకి వచ్చిన ఆయకట్టు స్థిరీకరించిన ఆయకట్టు వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.

ఈ లెక్కలనే శ్రీకృష్ణకమిటీకి పంపి ఓహో-ఇంకేముంది తెలంగాణలో అద్భుతంగా అభివృద్ధి జరిగింది అని రాయించ గలిగింది ఈ ప్రభుత్వం. ఈ లెక్కలు ఎంత దొంగవో ఎంత అబద్దాల పుట్టో ఒక్కో ప్రాజెక్టు వివరాలను విశ్లేషిస్తే గాని అర్థం కాదు. ఉదాహరణకు తెలంగాణ ప్రాజెక్టుల విషయమే తీసుకుందాం. జూరాల ప్రాజెక్టు నిర్ధారిత ఆయకట్టు లక్షా 2వేల ఎకరాలను, రాజోలిబండలో నిర్ధారిత ఆయకట్టు 87 వేల ఎకరాలను లెక్కల్లో చూపెట్టారు.ఇంకా దుర్మార్గమైన విషయమేమంటే శ్రీరాం సాగర్ ద్వితీయ దశ కాలువలే పూర్తి కాలేదు. 2010 నాటికే 1లక్ష 20వేల ఆయకట్టును అభివృద్ధి చేసినట్టుగా రాసేసుకుందీ ప్రభుత్వం. అదేవిధంగా ఎలిమినేటి మాధవడ్డి ప్రాజెక్టుద్వారా 1లక్ష97 వేల ఎకరాల ఆయకట్టును అభివృద్ధి చేసినట్టుగా చూపెట్టింది. ఒక్క ఎకరా నీరు రైతులకందివ్వకుండానే పూర్తి ప్రాజెక్టు అభివృద్ధి(అంటే irrigation potential created)అని రాసుకున్నారు. ఈ విధంగా అంకెల గారడీతో శ్రీకృష్ణకమిటీని బురిడీ కొట్టించి రోజూ మీడియాలో లగడపాటి లాంటి నాయకుల చేత తెలంగాణ అభివృద్ధి మామూలుగానే జరిగిందని కేంద్రానికి తప్పుడు నివేదికలు పంపడానికి సాయపడిన ఈ ప్రభుత్వంపై నమ్మకం పెట్టుకునేదెట్లా?

15555-telangana News talangana patrika telangana culture telangana politics telangana cinemaసాగునీటి శాఖవారి అంకెల మాజిక్(majic )గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే. అలాగని ఆర్థిక గణాంక శాఖ కూడా తక్కువేం తినలేదు. 2007-2008లో ప్రచురించిన డేటాలో తెలంగాణాలో1956-1957 తో పోలిస్తే 23లక్షల 40 వేల ఎకరాలకు కొత్తగా సేద్యం వసతి కల్పించామని చెప్పడం జరిగింది. నిజానికి తెలంగాణలో ప్రభుత్వ నిర్వాకం వల్ల చెరువులు పూడిపోయి కబ్జాలకు గురయి, కాలువల అభివృద్ధి కొంత జరిగినా నికరంగా 6 లక్షల16 వేల ఎకరాల ఆయకట్టును కోల్పోవడం జరిగింది. రైతులు తమ సొంత ఖర్చుతో, శ్రమతో కొత్తగా 29 లక్షల 56 వేల ఎకరాలను సాగులోకి తెచ్చుకున్నారు. చెరువుల మూలంగా జరిగిన నష్టాన్ని కూడా పూడ్చుకొని రైతుల కష్టం మూలంగా తెలంగాణలో 23 లక్షల 40 వేల ఎకరాలు అభివృద్ధి జరిగితే అదంతా తమ ప్రయోజకత్వమే అని టాం టాం చేసుకుంది. తమ ఖాతాలో జమచేసుకుని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి దొంగపూక్కలు సమర్పించే ఈ ప్రభుత్వాన్ని ఏమనాలి? ఆ లెక్కల్ని నమ్మి తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఇస్తే వాళ్లకే నష్టం అని ఇంకా ఈ విషయంపై నిర్ణయాన్ని సాగదీస్తున్న కేంద్రాన్ని ఏమనాలి? ఈ నీళ్ల దోపిడీని ఆపాలన్నా, వలస వాదుల కుట్రలకు, గారడీలకు బలవుతున్న తెలంగాణ ప్రాజెక్టులను కాపాడుకోవాలన్నా ప్రత్యేక రాష్ట్రమొక్కటే మార్గం.

-ఆర్. విద్యాసాగర్‌రావు
కేంద్ర జలసంఘం మాజీ చీఫ్ ఇంజనీర్


35

Vidyasagar Rao

Published: Sat,June 6, 2015 12:18 AM

కొత్తరాష్ట్రంలో సాగునీటి ప్రయాణం

తెలంగాణలో మొదటిసారిగా చిన్న నీటిపారుదల వనరుల లెక్కింపు జులై 2014లో చేపట్టారు. చిన్న నీటి పారుదల శాఖ నిర్మించి నిర్వహిస్తున్న

Published: Tue,December 3, 2013 06:14 AM

కొత్త ట్రిబ్యూనల్ తీర్పుతో రాష్ట్రానికి తిప్పలే!

బిజేశ్‌కుమార్ ట్రిబ్యూనల్ 2013 నవంబర్ 29న తుది తీర్పును వెల్లడించింది.దీనిపై మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక రాష్ట్రాలు హర్షాన్ని ప్రకటించగా,

Published: Sat,November 2, 2013 12:35 AM

నిర్వచించబడని సెక్యులరిజం!

1947లో పాకిస్థాన్ ఇస్లాం దేశంగా ఆవిర్భవించినప్పుడు, భారతదేశం కూడా భగవంతుణ్ణే సర్వాధికారిగా ఎంచుకున్న రాజ్య వ్యవస్థగా వెలిస్త

Published: Sun,August 18, 2013 11:59 PM

తెలంగాణ ఏర్పడితే సీమాంవూధకు నీళ్లురావా?

తెలంగాణ ఏర్పాటైతే నీటి పంపకాల సమస్యలు వస్తాయని సీఎం కిరణ్‌కుమార్‌రెడ్డి, ఇతర సీమాంధ్ర నేతలు నెత్తిననోరు పెట్టుకుని మొత్తుకుంటున్

Published: Fri,March 22, 2013 02:40 AM

గిరిజనులకు పోరాటమే మార్గం

గిరిజనులను కొండకోనల్లోకి తరిమికొట్టారు. ఇప్పుడు ఆస్థలాల నుంచి కూడా అటవీ అధికారు లు వేరే ప్రాంతాలకు తరలిపోవాలంటారు. చట్ట ప్రకారం గి

Published: Mon,March 4, 2013 12:26 AM

బాబ్లీ తీర్పు, నిట్టూర్పు? ఓదార్పు?

ఫిబ్రవరి 28, 2013న సుప్రీంకోర్టు బాబ్లీ ప్రాజెక్టుపై తుది తీర్పు వెల్లడించింది. అది తెలంగాణ ప్రయోజనాలకు గొడ్డలిపెట్టని,‘శ్రీరాంసా

Published: Tue,February 5, 2013 12:02 AM

పాదయాత్రలు ఫలించేనా?

రాష్ట్రంలో వివిధ పార్టీల పాదయావూతల గమ్యం అగమ్యగోచరంగా ఉంది. ఎక్కడనుంచి యాత్ర ప్రారంభించినా అసెంబ్లీ చేరుకొని ముగిస్తే దానికి అర్

Published: Thu,January 24, 2013 11:40 PM

పతాక రూపకర్తను స్మరించుకుదాం

ఒక జాతి స్వాతంత్య్రం, సౌభాగ్యం ఆ జాతి పతాకంలో ప్రతిబింబిస్తాయని ప్రతీతి. అలాంటి జాతీయ పతాకాన్ని భారతజాతికి అందించిన మహత్తర రూపశిల్

Published: Sun,December 30, 2012 11:53 PM

అబద్ధాల మాటలు- దోపిడీ చేతలు

ఈమధ్య మీరు చాలా కాలంగా అటు ‘నమస్తే తెలంగాణ’లోగానీ, ఇటు ‘టీ-న్యూస్’లోగానీ మరే ఇతర ఛానల్‌లోనూ కనిపించకపోవడంతో ఏమైందా అని కొంత ఆందోళన

Published: Mon,November 26, 2012 12:19 AM

జలదోపిడీయే హంద్రీ నీవా

హంద్రీనీవా ప్రాజెక్టుకు ఇటు తెలంగాణ నాయకులు అటు కోస్తాంధ్ర నాయకులు నీళ్లు వదలడం అక్రమమంటున్నారు. ప్రాజెక్టు కట్టుకున్నాక నీళ్లు వ

Published: Sun,November 18, 2012 10:42 PM

బాబ్లీ- భిన్న వాదనలు

సుప్రీంకోర్టులో 8-11-2012 నాడు బాబ్లీపై సుదీర్ఘమైన వాదనలు జరిగినట్టు, సుప్రీంకోర్టు తీర్పును రిజర్వ్ చేసినట్టు టీవీల్లో చూశాను. మ

Published: Mon,November 12, 2012 12:13 AM

ప్రాణహిత- చేవెళ్లకు అన్నీ అవాంతరాలే!

ప్రాణహిత చేవెళ్ళ ప్రాజెక్టుపై నాయకులు ఇదిగో కేంద్రం నుంచి జాతీయ ప్రాజెక్టు ఆమోదం త్వరలో రాబోతోంది అన్నట్టు మాట్లాడుతున్నారు. మీరేమ

Published: Mon,November 5, 2012 12:14 AM

సద్దుమణిగిన సింగూరు జలవివాదం

ఈ మధ్య సింగూరు జలవివాదం ఉపముఖ్యమంత్రి, ముఖ్యమంత్రి మధ్య బేధాభివూపాయాలకు దారి తీసిందని అది చివరకు, ఇందిరమ్మ బాట వాయిదా పడటానికి

Published: Mon,October 29, 2012 12:05 AM

రైతులు ఇకనైనా కళ్లు తెరవాలి

ఒక పక్కన వానలు తగ్గుతూ ఉన్నయి. మరో పక్కన వచ్చిన వరదను పై రాష్ట్రాలు అడ్డుకుని మన రాష్ట్రానికి నీరు రాకుండా చేస్తున్నయి. ఇలాంటి పరి

Published: Tue,October 23, 2012 12:22 AM

జీవ వైవిధ్యం:ఆచరణలో విరుద్ధం

ప్రముఖుల ప్రకటనల మద్దతుతో, ఇతరులిచ్చిన వందలకోట్ల రూపాయల నిధుల తో, అంతరించిపోయిన జీవుల తీపి గుర్తులుగా తీర్చిదిద్దిన బొమ్మల సమాహారం

Published: Mon,October 22, 2012 04:41 AM

బాబ్లీ బాగోతం

బాబ్లీ ప్రాజెక్టుపైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పు నవంబర్ 8న వెల్లడించే అవకాశముందని మీడియా తెలిపింది. ఇటీవల సుప్రీంకోర్టులో జరిపిన వాదనలను

Published: Sun,October 14, 2012 11:29 PM

ముదురుతున్న జలవివాదాలు

కావేరీ జలజగడమేంది? దీనిపైన కర్ణాటక, తమిళనాడు కొట్టుకు చస్తున్నంత పనిచేస్తున్నాయి. ఇట్లా నీళ్లకోసం ప్రజలు తన్నుకు చస్తుంటే కేంద్ర

Published: Mon,October 8, 2012 12:18 AM

కలిసుంటే ఎవరికి సుఖం?

కలిసుంటే కలదు సుఖమని, రాష్ట్రం సమైక్యంగా ఉంటేనే అభివృద్ధి అని, తెలుగువారంతా కలిసే ఉండాలని, రాష్ట్రం పెద్దదిగా ఉంటే కేంద్రంతో బాగా

Published: Mon,October 1, 2012 01:12 AM

న్యూ(టో)టన్(పురో)గమన సూత్రాలు

ఈమధ్య సమైక్యాంధ్ర విద్యార్థి నాయకుడు మాట్లాడుతూ కర్ణాటక ఆలమట్టిని నిర్మించి ఆంధ్రవూపదేశ్‌కు నీళ్లు రాకుండా చేసిందని, ఒడిషా ఛత్తీస్

Published: Mon,September 24, 2012 12:36 AM

బాబ్లీ: మహారాష్ట్ర నీటి చౌర్యం

బాబ్లీ ప్రాజెక్టు మహారాష్ట్ర వాళ్లది. శ్రీరాంసాగర్ ప్రాజెక్టు మనది. మన ప్రాజెక్టు జలాశయ పరిధిలో మహారాష్ట్ర వాళ్లెట్లా కట్టారో అర

Featured Articles