చలో పోలవరం... సలామ్


Sun,October 30, 2011 12:18 AM

‘పోలవరం మాకొద్దు’ గిరిజన జీవితాలను అల్లకల్లోలం చేసే, ఉనికి ధ్వంసం చేసే పోలవరం ప్రాజెక్టుపై ముంపు ప్రాంతాల ఏకవాక్య తీర్మానం ఇది. ఏకవాక్య నిరసన కూడా. బహుశా ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ పిల్లలకు, న్యాయవాదుల కు, వైద్యులకు ఈ పిలుపు అంది ఉంటుంది. వాళ్లిప్పుడు పోలవరంపై ఐలీపైలీ తేల్చుకోవడానికి ‘చలో పోలవరం’ అంటున్నారు. జీలుగుమిల్లిలో పోలీసులతో తలపడి అరెస్టయిన విద్యార్థులు, న్యాయవాదులు, వైద్యుల తరఫున సీమాంధ్ర ప్రభుత్వానికి ఒక సూటి ప్రశ్న. కట్టబోయే ఒక ప్రాజెక్టును వ్యతిరేకించే హక్కు మునిగిపోయే ప్రజలకు ఉందా? లేదా? ఇట్లా నిర్బంధించి, అణచివేసి ప్రాజెక్టు ను ఎట్లా కట్టాలనుకుంటున్నారు. గిరిజనులకు మద్దతుగా వచ్చిన తెలంగాణవాదులను బంధిస్తారు సరే. రేప్పొద్దున పోలవరం మాకొద్దని విప్పపూల వనాల నుంచి వచ్చే ఆదివాసీలను ఏం చేస్తారు. మోదుగుపూల వనం లాంటి యూనివర్సిటీలు, విప్పపూల వనాలు కలిస్తే మీరెక్కడ దాక్కుంటారు.

మరచిపోవద్దు ఏలికలు. ఒక వ్యవస్థ అణచివేత సాధనంగా రాజ్యాంగ యంత్రం తయారయినప్పుడు విల్లంబులు కలిగిన విప్పపూల వనాలు, మష్తిష్కాల్లో జ్ఞానం దట్టించి న మోదుగుపూల వనాలు ఒకటయ్యే కాలం ఒకటి వస్తుంది. అది మీకు పీడక ల అయ్యే అవకాశమూ ఉంది. ‘మేమెక్కడికిపోతం. పోతే గనుక ఈ అడవి, గోదావరి మాతో వస్తయా. విప్పపువ్వు, పుట్టతేనె, తాటిచెట్టు, మా పోతురాజు, మా మత్యాలమ్మ, మా వన దేవత మాతో వస్తయా? మేము కాదు. మాతో తిరిగే వేటకుక్కలు కూడా ఇక్కడి నుంచి కదలవుగాక కదలవు’ ముంపు గ్రామాల్లో ఒకటైన ధర్మతాళ్లగూడెం మనిషొకతని మాటలివి.. నిజమే మనిషన్నాక అతనికొక ఆవరణం ఉంటుంది. తను తిరుగాడే నేల ఉంటుంది. ఆ నేలను నమ్ముకున్న బతుకుదెరువు ఉంటుంది. అతనొక ఆదివాసీ అయితే అడవి ఉంటుంది. చెట్టు, పుట్ట పురాజ్ఞాపకం, పురానమ్మకం, దేవుడూ, దయ్యం అన్నీ ఉంటాయి. వీటి నొదిలేయమంటుంది ప్రభుత్వం. మరోచోట బతకమంటుంది.

నిర్వాసితుడు కమ్మంటున్నది. అదీ విధ్వంసం అంటే.. అయితే, ప్రభుత్వానికి అర్థంకాని విష యం ఏమిటంటే, ప్రతిదాన్నీ అణచివేయవచ్చునని, క్రూర నిర్బంధంతో పరిహసించి, పరిహరించవచ్చునని నమ్మే ప్రభుత్వాలకు అర్థంకానిదేమిటంటే బతుకుదెరువు విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు ఒక తెగువ వస్తుందని.. ఆ తెగువ తెచ్చుకునే వాళ్ల తో పాటు వేట కుక్కలూ ఉంటాయని. గోదావరిలనైనా మునుగుతం కానీ మేమిక్కడి నుంచి కదలబోమని చెప్పిన ఈ ఆదివాసీలు.. అధికారులొస్తే కట్టిపారేసిన వాళ్లు కూడా అదీ సమస్య. పోలవరం ప్రాజెక్టు ఇప్పుడు తెలంగాణ భక్తి లాంటిది కూడా. ఎందుకంటే పోలవరం ఖమ్మం గిరిజనులను నిర్వాసితులను చేసి ఇప్పటికే రెండు పంటలు పండించుకుంటున్న రైతులకు మూడోపంట కోసం ఉద్దే శించిన స్థిరీకరణ ప్రాజెక్టు. నిజానికిప్పటికే పోలవరం నర్మదను మించిన విధ్వం స ప్రాజెక్టన్న పేరును సునాయసంగా కొట్టేసింది.

పోనీ నర్మద ప్రాజెక్టు కిందనన్నా నీటి లభ్యతలేని ప్రాంతాల కరువు కోరల నుంచి కాపాడే అంశమేదో కాస్త అనుకూలంగానన్నా ఉన్నది. కానీ, పోలవరం ప్రాజెక్టు ప్రతిపాదిత నీటి కేటాయింపులన్నీ అయితే తూ.గో, ప.గో. కృష్ణలలో కాళ్లతో నీళ్లను మళ్లించుకోగలిగి న కాలువలున్న ప్రాంతాలకే. మంచినీళ్ల కోసం పుష్కల వనరులున్న విశాఖకు మంచినీటి కోసం. కాదంటే గోదావరిలో మిగులు జలాల పేరిట లేదా... సము ద్రం పాలవుతున్న వృథా జలాల పేరిట 80 టీఎంసీల నీటిని ప్రకాశం బ్యారేజీ కి మళ్లించే కృష్ణా బేసిన్‌కు గోదావరి నీళ్లను తరలించే ప్రణాళికే. పదహారువేల కోట్ల రూపాయలుపెట్టి, అక్షరాల రెండు వందలా డ్బైఆరు గ్రామాలను ముంచి, దరిదాపు రెండు లక్షల మందిని నిరాక్షిశయులను చేసి, నాలుగు లక్షల మందిని ముంపు పాలుచేసి, పాపికొండలను, వేల ఎకరాల అడవిని ధ్వంసం చేసి, మొత్తంగా సామాన్య జన జీవితాలను విచ్ఛిన్నం చేసి నిర్మించే ఈ ప్రాజెక్టు తో అసలు సమస్య. కడుపు నిండిన వాడికి మరింత పెట్టడం. నీళ్లు ఉన్నవానికి మరిన్ని నీళ్లు పోసి, కడుపుఎండిన వాడిని నిండా ముంచడం. నిజమే. పోలవరంలో అసలు సమస్య అసమ అభివృద్ధి.

వెనుకబడిన ప్రాంతాలను, నీరే అంద ని ప్రాంతాలను విస్మరించి, అభివృద్ధి పేరిట, వేల కోట్లు ఖర్చు చేసి ఉన్నవాడి కి స్థిరీకరణ హామీపడి నీరందించడం. కానీ ఇది తెలంగాణ భక్తి సమస్య కూడా. ఖమ్మం జిల్లాలో ప్రధానంగా ఆదివాసీలను అడవి నుంచి వేరు చేసి, వారిని ముంచి, వారి సంస్కృతిని ముంచి, కోయ, కొండడ్ల బతుకులను ఛిద్రం చేసి, నిర్వాసితులను చేసి, కోస్తాంధ్ర ప్రాంతాలైన ప.గో, తూ.గో, కృష్ణా జిల్లాలకు జలాలు అందించడం. ప్రాంత సమస్య కూడా. పోలవరం ప్రాజెక్టు ఎగువ ప్రాంతాలన్నీ నీటి వనరు లభ్యం కాని ప్రాంతాలే. వాటిని విస్మరించి దిగువన నీరందించడం. అంటే... గోదావరి జలాల వినియోగం, సముద్రం పాలవుతున్న వృథా నీళ్ల గురించి మాట్లాడేముందు ఎగువన ఇచ్చంపల్లి సంగతి మాట్లాడాలి. అది ఏమయింది. ఎత్తు గొడవలకే అది ఎందుకు కొరగాకుండాపోయింది? ఇదే అసలు ప్రశ్న. ఒకే రాష్ట్రం అన్నప్పుడు అన్ని ప్రాంతాలను సమంగా చూస్తున్నప్పుడు, రెండు కళ్లు, సమ భావనలు పరిఢవిల్లాలనుకున్నప్పుడు ఇచ్చంపల్లి ప్రధాన ప్రశ్నే. తెలంగాణ దృష్టితో చూసినా, గోదావరి జలాల వినియోగం ఎగు వ ప్రాంతాల మాటెందుకు రాదు.

అదే పోలవరం ఎట్లాగైతే అభివృద్ధి దేశభక్తి అయిందో? ఇచ్చంపల్లి ఆశాభంగం కూడా తెలంగాణ భక్తి నుంచే వచ్చింది. బిందుసేద్యాలకు, కార్పొరేట్ వ్యవసాయ ప్రణాళికలకు, డబ్ల్యూటీవో సదస్సుల్లో గుసగుసలాడిన వ్యవసాయ సంస్కరణల మర్మంలో తెరచాటున కూరగాయ లు, ఆకుకూరలు, పూల చెట్లు పండిచ్చుకొమ్మని నొసటరాసే దేవాదుల ఎత్తిపోతల గతి అయింది. దశబంధ చెరువులు, గొలుసుకట్టు నీటిపారుదల వ్యవస్థ కలిగిన జనగామ, ఘన్‌పూర్‌లకు ఐదు టీఎంసీల నీరందించేందుకు తిప్పలుపడి బాంబుల్లా పేలిపోతున్న పైపులైన్ల గతి మిగిలింది తెలంగాణకు వరద కాలువ రాదు. ఎల్లంపల్లి పారదు. ఎగువన పరిస్థతులట్లా ఉంటే.. ఎన్ని కట్టినా.. కట్టలు పోసినా కానంత ప్రజాధన వ్యయంతో టెండర్ల మీద టెండర్లు వేసి ఏం చేద్దామని ప్రజలను. ఎందుకు కట్టాలనుకుంటున్నారు. పోలవరంను. నిజమే అభివృద్ధి అంటే నిండాముంచడమే అయితే, అభివృద్ధి అంటే ఊహల్లో ఐదువందల టీఎంసీలు పోలవరం ద్వారా పారడమే అయితే, ఈ డిజైన్ వెనుక ఒక వికృ త అభివృద్ధి నమూనా కూడా ఉంది.

అదే చంద్రబాబునాయుడు హయాంలో నే సంస్కరణల ఉచ్ఛతర స్థితిలోనే రూపుదిద్దుకున్న విశాఖ, కాకినాడ, విజయవాడ అభివృద్ధి కారిడార్. అది ‘కోస్తా కారిడార్’గా రూపాంతరం చెందిన వైఎస్ రాజశేఖర్‌రెడ్డి నమూనా. పరిక్షిశమలకు నిరంతరాయ విద్యుత్, నీటిసరఫరా. బహుశా పోలవరంలో అదికూడా ఒక రహస్య భాగమేఅనుకుంటే.. కోస్తా కారిడార్ కోసం సింగరేణి ప్రాంతాలు బొగ్గు తవ్వీ తవ్వీ ఓపెన్ కాస్ట్‌ల బొందల గడ్డలైపోవాలి. కోస్తా కారిడార్‌లో థర్మల్ ప్రాజెక్టుల అవసరాల కోసం సింగరేణిలో రాక్షస యంత్రాల పదఘట్టనల క్రింద, ఓపెన్‌కాస్ట్‌ల బూడిద కుప్పల కింద అవశేషమై పోవాలి. బెల్లంపల్లిలు, శ్రీరాంపూర్‌లు నిర్వాసితం కావాలె. ఊరు లేవా లె. పీరీలు లేవాలె. శవాలు లేవాలె. బొందపెట్టనీకి జాగ కూడా లేని నిరాక్షిశయ ప్రపంచం ఒకటి తయారు కావాలె. ఖమ్మంలో గిరిజనుడు, సింగరేణిలో కార్మికుడు నిరాక్షిశయుడై లేచే కోస్తా కారిడార్‌ల అభివృద్ధి తరంగాల దైర్ఘ్యమెంత? అది ఎవరి కోసం. ఇది కూడా తెలంగాణ భక్తి.

సంపదలు కల్గిన, పచ్చగా ఉన్న, సుసంపన్నంగా ఉన్న తెలంగాణ కావాలె. కానీ, కోస్తా కారిడార్లకోసం, సీమాంవూధలో మూడో పంటకోసం బలిపెట్టుకొనే తెలంగాణ అవసరం లేదనే స్పృహే తెలంగాణ భక్తి. ప్రాణహిత- చేవెళ్ల పడుకుంటది. ఒక్క ప్రయత్నమూ జరుగదు. నిజానికి పోలవరం సమస్య అంతా.. ఈ ప్రాజెక్టు అనుమతులకు సంబంధించి, రాజ్యాంగ, చట్టపర విధి విధానాలకు సంబంధించిన ఉల్లంఘనల మీద నిర్మిస్తున్న ప్రాజెక్టు అది. ‘పెసా’ చట్టం ప్రకారం ముంపు ప్రాంతాల, నిరాక్షిశయుల ప్రజాభివూపాయసేకరణ జరుగనే లేదు. ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒరిస్సా కేసులు సుప్రీంకోర్టులో ఉన్నాయి. కేంద్ర పర్యావరణ శాఖ అనుమతులు లేవు. కేంద్ర గిరిజన శాఖామంత్రి కిషోర్ చంద్రదేవ్ గిరిజనులను చంపి అభివృద్ధా? అని స్వయంగా ప్రకటిస్తారు. కేంద్ర జలవనరుల మంత్రి సల్మాన్ ఖుర్షీద్ పర్యావరణ మే అడ్డు అని చెబుతారు. అయినా ఏదీ ఆగదు.

ఏదీ నిలవదు. టెండర్లు వేస్తూనే ఉంటారు. అనుమతుల్లేకపోవడమే అసలు సమస్య అయినా కాలువల్లో నిధులు పారుతూ నే ఉంటాయి. అందువల్ల తెలంగాణ యూనివర్సిటీ విద్యార్థికి, తెలంగాణ న్యాయవాదికి, వైద్యునికి, పాత్రికేయునికి, పార్టీకి, ఉద్యమకారునికి రెండుకళ్లుండవు. పోలవరానికి సంబంధించి రెండు విధానాలుండవు. రెండు సిద్ధాంతాలుండవు. కేంద్రం ఒకవైపు పర్యావరణ అనుమతులు లేవు అంటుంది. ‘పెసా’ అంటుంది. గిరిజనులను చంపకూడదంటుంది. కానీ, పోలవరం పని కోసం ప్రయత్నాలు జరుగుతుంటే అడ్డుకోదు. అది పోస్కో కావొచ్చు. వేదాంత కావొ చ్చు. సింగరేణి ఓపెన్‌కాస్ట్‌లు కావొచ్చు పోలవరం ప్రాజెక్టు కావొచ్చు. ఆధునిక సంస్కరణానంతర అభివృద్ధి నమూనాలో కాకులను కొట్టి గద్దలను బలిపించే నమూనాలే. తెలంగాణ ఒక ప్రయోగశాల. తెలంగాణను ఎండగట్టి ఉత్తర తెలంగాణను మోసం చేసి, తూగోలు, పగోలు, కృష్ణా డెల్టా స్థిరీకరణలు, ఆల్మట్టి అనంతరం డెల్టాకు 80 టీఎంసీలు భద్రపరిచే నీటి ఖజానాలు, కోస్తా కారిడార్‌ల భవిష్యత్ జల తరంగిణులు అన్నీ అదే నమూనా ప్రతి రూపాలే. దీన్ని తెలంగాణ అడ్డుకోవలసే ఉన్నది. ఏకరూపంతో వ్యతిరేకించాల్సి ఉన్నది.

ఎందుకంటే తెలంగాణ ఎట్లాగైతే పెట్టుబడి విస్తరణగా ప్రారంభమై మర్రిఊడలు దించి విస్తరించి ఆక్రమించుకున్న వలసాధిపత్యంపై పోరాడుతన్నదో.. అట్లానే ఈ అసమ అభివృద్ధి నమూనాల మీద కూడా పోరాడాల్సి ఉన్నది. నదికి నడక ఉంటుంది. నది వెంబడి నాగరికతా ఉంటుంది. నదిని ఆనుకున్న జీవితమూ ఉంటుంది. ఆ నది కి అడ్డుకట్ట అడ్డగోలుగా కట్టిన వారు నదిలో నిండా ముంచే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నప్పుడు చట్టాలను, రాజ్యాంగాలను నేలరాసి అక్రమంగా నిర్మాణాలు ప్రారం భిస్తున్నప్పుడు తెలంగాణ సమాజం నిలబడాల్సి ఉన్నది. టెండర్లు , అక్రమాలు, కోట్లు క్లొల గొట్టడం నిజమే వాటిపై పోరాడుదాం. కానీ పోలవరం టెండర్ల రద్దుకోసమే కాదు, తెలంగాణ పోలవరం ప్రాజెక్టు రద్దుకోసమే పోరాడాల్సి ఉన్నది. మరి దారిలేదు. తెలంగాణ గురించి మాత్రమే మాట్లాడేవాళ్లు, మాకు అక్కడా, ఇక్కడా కావాలనే వాళ్లు పోలవరం రద్దు కావాలా? టెండర్లు మాత్రమే రద్దు కావాలా? తేల్చుకోవాల్సి ఉన్నది. విధ్వంసక ప్రాజెక్టు, బతుకు దెరువును దూరం చేసే పోలవరం ప్రాజెక్టు పట్ల నువ్వు ఎటు నిలుస్తున్నావన్నదే గీటురా యి. నువ్వటా! ఇటా... అటు ఇటుకాని విధానం చెల్లదుగాక చెల్లదు.

పోలవరం టెండర్ల మీద వీరాలాపనలు చేసిన తెలుగుదేశం నాయకులారా! మీరెటు. ఎప్పటిలాగానే మీ రెండు కళ్ల సిద్ధాంతి టెండర్లు రద్దు. కానీ పోలవరం కట్ట మంటున్నడు. మీదీ అదే దారి అయితే ప్రకటించండి. పోలవరం రద్దు కావా లా? కట్టాలా? తేల్చుకుంటేనేమీకు పుట్టగతులు. కాదంటే తప్పవు కదా తెలం గాణల కొత్త తిప్పలు. పోలవరం ఒక్కటే కాదు, రేపు ఇంకా చాలా ఉంటాయి. అదే తెలంగాణ తెలివిడి.. తెలంగాణ భక్తి.. ఇవ్వాళ్ల జీలుగుమిల్లిలో మోదుగుపూల వనాన్ని నిలువరించావ్. కానీ ..ఏలికా ఒక్కటి గుర్తుంచుకో. రేపు విప్పపూల వనాలు కలిసే రోజొకటి వస్తుంది. అప్పుడు కలాలు, విల్లంబులు కవాతు చేసినప్పుడు పోలవరం ప్రాజెక్టులో మునిగేది గిరిజనులు కాదు. ఏలికలే.ఛలో పోలవరం... మళ్లీ ఒక ఆశ కలిగించిన మోదుగుపూల వనాలకు నా సలామ్. పోలవరం వద్దు.. రద్దు.. అదొక్కటే గీటురాయి. అదొక్కటే తెలంగాణవాది ఎరు క.. రాజకీయాల కోసం మడతనాల్కలు మాట్లాడే మాటలు ఇంకానా ఇక చెల్ల వు. పోలవరంపై యుద్ధమే తెలంగాణకు కొత్త దారి.

-అల్లం నారాయణ

35

Allam Narayana

జర్నలిస్టులకు బంగారు తెలంగాణ

ఫిబ్రవరి, 17. ముఖ్యమంత్రి పాత క్యాంపు కార్యాలయం. అంతటా కోలాహలంగా ఉన్నది. ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ పుట్టినరోజు. ఆయనను అభినందించడానికి వెల్లువెత్తిన ప్రజా సమూహాలు. కొత్త క్యాంపు కార్యాలయం ప్రగతి భవన్ దాకా క్యూ కట్టిన జనం. దాని ముందరే జనహిత. ఇవ్వాళ్ల అధికారి...

నీరూ.. నిప్పు.. కొంచెం జాగ్రత్త

ముందు వాళ్లు సెక్షన్ ఎనిమిది అన్నారు. గవర్నర్ గిరీతో స్వతంత్రతను దెబ్బతీయాలని కుట్ర పన్నారు. తెలంగాణ సమాజం తిప్పికొట్టింది. తోక ముడిచారు. స్వీయ రాజకీయ అస్తిత్వ ఫలితమది. మన తెలంగాణ మన పాలన ఫలితం అది. ఆ తర్వా త టీ న్యూస్‌లోకి చొచ్చుకువచ్చే కుట్ర చేశారు...

బలుపు పనికిరాదు..జర జాగ్రత్త

కుక్కతోకలు వంకరే. ఆ వంకర తనాలు ఇట్లాగే ఉంటే, మీమీ అహంకారాలు మా స్వాభిమానాలను, అభిజాత్యాలను అగౌరవపరిస్తే, అవమానపరిస్తే చరిత్ర పెంటకుప్పల మీద విసిరేస్తాం. మీ రాజకీయ అధిగణాన్ని విసిరేసినట్టుగానే మిమ్మల...

ఆ పదకొండు రోజులు..

పుస్తకం చదువుతున్నంత సేపూ అప్పుడప్పుడు గుండె తడిదేరుతున్నది. లోపల జల ఊరుతున్నది. కళ్లలోకి ఏవో ధారలు ఉబికి వస్తున్నాయి. పుస్తకాన్ని మమేకమై చదివినప్పుడు, పుస్తకంలో విషయాలన్నింటితో ఐడెంటిఫై అవుతున్నప్పుడు కలిగేవన్నీ లోప ల కలుగుతున్నాయి. పూర్తిగా పంచుకున...

వలస విముక్త తెలంగాణ

ఆంధ్ర ఉద్యోగులు ఆంధ్రలో, తెలంగాణ ఉద్యోగులు తెలంగాణలో... బస్.... అంతే. కేసీఆర్ నాయకత్వం తొలి విజయంగా, వలస అవశేషాలపై తొలియుద్ధంగా ఇది మొదలుకావడం ఉద్యమం ఇంకా ముగియలేదని వలస విముక్త తెలంగాణ నిర్మాణం కోసం కొనసాగవలసి ఉన్నదని అర్థం చేయించింది. అయితే ...

ఉద్యమమూ...రాజకీయమూ..

గాడిదలకు గడ్డి వేసి, ఆవులకు పాలు పిండుడు అన్న సూక్తిని కేసీఆర్ పదేపదే ప్రతిభావంతంగా ఓటర్ల మనసుల్లోకి చొప్పించారు. తెలంగాణ ఉద్యమకారులకు ఒక ప్రశ్న ఉన్నది. ఈ సంస్కతిలోంచి వికసించిన ఎమ్మెల్యేలకు ఓటేస్తే ఆదర్శవంతంగా ప్రకటించుకున్న పునర్నిర్మాణం సా...

ఒక్క శేఖర్... రెండు క్యాన్సర్లు

క్యాన్సర్ లొంగదీస్తున్న సమయాల్లోనే శేఖర్ అంతకుమించిన క్యాస్ట్ క్యాన్సర్‌ను కనిపెట్టి బజారుకీడ్చి, రచ్చచేసి, కిండల్ చేసి, అంతరాల దొంతరలను అవహేళన చేసి వెక్కిరించి నిటారుగా కుంచె మీద నిలబడి ధన్యుడయ్యాడు. శేఖర్ చెయ్యి పువ్వు వలె సుత...

తెలంగాణకు ప్రమాదకరం

రాహుల్‌గాంధీ అతి సునాయాసంగా, ఆయాచితంగా హైదరాబాద్ బ్రాండ్‌వాచీ గురించి ప్రస్తావించారు. కానీ ఆయనకు తెలియ దు. కేంద్రంలో పీవీలు, మన్‌మెహన్‌లు తెచ్చిన ఆర్థిక సంస్కరణలు, రాష్ట్రంలో చంద్రబాబు సంస్కరణల మొనగాడుగా, సీఈవోగా అనుసరించిన విధానాలు ఎన్నడో ప్రతిష...

మనమూ-వారూ...విభజన రేఖ

మనమూ-వారు అనేది అస్తిత్వంలో ప్రధాన విభజన రేఖ.తెలంగాణ బిల్లు పార్లమెంటులో ఆమోదం పొందిన తర్వాత వెం టనే ఎన్నికలు వచ్చిపడ్డందున అన్య విషయా లు ఎజెండాలోకి వచ్చి చేరాయి కానీ ఒక అస్తిత్వఉద్యమం విజయవంతమయిన తర్వా త ఆ అస్తిత్వాన్ని నిలబెట్టుకొని, కంటికి రెప్ప ల...

ఇప్పుడిక నరేందరూ లేడు....

బన్సీలాల్‌పేట ఎలక్ట్రిక్ క్రిమటోరియానికి కేఎన్ చారి పార్థివదేహాన్ని అప్పగించి వరండాలోకి వస్తున్నప్పుడు దుక్కం పొంగింది. అప్పుడు మేం ముగ్గురం. ఘంటా చక్రపాణి, రేవెల్లి నరేందర్, నేను. ఇవ్వాళ్ల పాత ఆంధ్రజ్యోతి నుంచి ఆ మూల బంజారాహిల్స్ తురగా జానకీరాణి గార...

మనసంత మానేరు....

మనసంత మానేరు మాటకోనేరు అనే మాట రాసిన మనిషి ఎంత సున్నితమైన వాడై ఉంటాడు. చెరబండరాజు మీద స్మతి గీతం ఇది. ఈ పాట రాసింది అల్లం వీరయ్య. మా నడిపన్న. ఇప్పటికే మీకు అర్థమయి ఉంటుంది. ఇది నేను వ్యక్తిగతంగా రాసుకుంటున్న మా అన్న గురించిన కొన్ని ముచ్చట్లు. మీకు ఏ ...

ఉద్యమమూ.. ఐచ్ఛికత.. విలువ

ఉద్యమ సంస్థలకు ఇంకా చాలా పని మిగిలే ఉంది. ప్రెషర్ గ్రూప్స్‌కు ఇంకా చాలా పని ఉంది. రాజకీయాలు కమ్మేస్తున్న వేళ తెలంగాణ విముక్తం కావాలని ఉన్నది. జాగరూకత, అప్రమత్తత, తెలంగాణ వచ్చినాక ప్రయోజనాలు, ఫలాలు ప్రజలకు అందాల్సిన పోరాటం మిగిలే ఉన్నది. ఐచ్ఛి...

దూరాలు లేవు.. ద్వారాలు లేవు..

కొత్త దూరాలూ... కొత్త ద్వారాలూ మన మధ్య లేవు నారాయణా... -ఇష్టంతో ఉమామహేశ్వరరావు తెలంగాణ బిల్లు రాజ్యసభలోనూ ముద్ర వేయించుకుని వచ్చిన రెండు రోజులకు మా తిరుపతి ఉమా నుంచి నాకు అందిన తొలికథల పుస్తకం మీద ఇష్టంగా రాసిన ఈ మాటలను చాలాసార్లు గుణ్‌గునాయించుకు...

తెలంగాణ ఒక వెలుగుచుక్క...

అమరుల ఆత్మలు నిక్షిప్తమై ఉన్న ఈ గన్‌పార్క్ స్తూపం ముందు మోకరిల్లినప్పుడు జలజలా రాలిపడ్డ దుక్కం. మిత్రులారా! బెంగటిల్లినట్టు... వేల మందిలోనూ లేని వెయ్యిన్నొక్కమంది యాది. గుండెలు పట్టనంత గెలుపు సంబురం. ద్వైదీభావంలో తన్నుకులాడుతున్న మనుసు. ఈ గన్‌పార్క్ ...

జంపన్న వారసత్వం...

జంపన్నా వాగుల్ల అబ్బియా! జాలారి బండల్ల అబ్బియా! నాది దయ్యాల మడుగే అబ్బియా! దండొక్కపొద్దే అబ్బియా జంపన్న వాగుల నీటిని నెత్తిన చల్లుకోవ డం భక్తా? చరిత్ర నుంచి వచ్చిన పూనక మా? నిజమే చరిత్ర నుంచి వారసత్వంగా పరక్షికమాలు, ధీరత్వాలు, సాహసాలు, పోరాటాలు ప...

నయా డాన్ క్విక్సాట్‌ల కథ

అసెంబ్లీ ముంగట అంబేద్కర్ విగ్రహం మాట్లాడలేదు. గాంధీ విగ్రహం కూడా. మాట్లాడి ఉంటే గాంధీ విగ్రహం ముందుగా అసెంబ్లీలో తనకు నివాళులు అర్పించి మరీ దౌర్జన్యంగా కూడబలుక్కుని ఒక తీర్మానాన్ని గబగబా చదివి, యస్‌ఆర్ నో అని మూజువాణి ఓటుతో అధికార తీర్మానం ఆమోదించిన...

మా రాష్ట్రంలో మాదే రాజ్యం..

తెలంగాణ ఒక ధిక్కార భూమి. దాని ఆత్మలో ఇంకిన స్వాభిమాన ప్రకటనే తెలంగాణ. పునరుజ్జీవన ఆకాంక్షల గొంతుకే తెలంగాణ. ఇట్లా అర్థం చేసుకుంటే తప్ప ఆంధ్ర-తెలంగాణ ఎందుకు విలీనమయి విఫలమయిందో? ఎందుకు విడిపోయి తెలుగువారిగా కలిసి ఉండాలో, తెలుస్తుంది. అందుకే పునర్నిర్...

ఆగుతుందంటే... మీ ఖర్మ..

తెలంగాణ వచ్చినట్టే ఉన్నది. వాళ్లకైతే ఎప్పటికీ రానట్టూ ఉన్నది. ఇప్పటికీ ఒక పత్రిక, రెండు ఛానళ్లు తప్ప.. తెలంగాణ వస్తున్నట్టు కానీ, ఇక్కడి ప్రజలు సంబురాలు జరుపుకుంటున్నట్టు కానీ అటులేదు. ఇటు లేదు. గందరగోళం తగ్గలేదు. నాలుగేళ్ల సంది ఇదే ద్వైదీమానం. లోలక...

వసంతగీతం ముందుచూపు

వసంతం విడిగా రాదు, మండే ఎండల్ని వెంట తెస్తుంది. ‘విప్లవానికి బాట’, జగిత్యాల జైత్రయాత్ర నేపథ్యంలో ‘కొలిమంటుకున్నది’ నవల వెలువడితే, ఇంద్ర మారణకాండ నేపథ్యంలో ‘కొమురంభీము’ నవల వెలువడింది. ఇంద్ర మారణకాండ (ఏవూపిల్ 1981)నాటికే సిపిఐ (ఎంఎల్) పీపుల్స్‌వార్ ...

యాది..మనాది...

కట్టె సరుసుకపోయి పడి ఉన్నడు భూమయ్య సార్! కాలం లాగే. ఘనీభవించినట్టు.. నాలుగు దశాబ్దాల యాదులు. మనాదులు. కాచాపూర్. వడ్కాపూర్. పెద్దపల్లి నుంచి ఎడంగా ఎంత దూరమైనా వెళ్లవచ్చు. అప్పుడది విప్లవాలు పాడి న కాలం. పల్లెలు పాల్తెం, కనగర్తులై కుక్కలగూడూరు, బసంత్‌న...

తెలంగాణకు కలమొడ్డిన కట్టా

తెలంగాణ ఇటీవల చరిత్రలో మూడు ఉద్యమ సందర్భాల్లో బుద్ధిజీవులను, చదువరులను, విద్యావంతులను, కవులను, రచయితలను కళాకారులను కదిలించింది. తెలంగాణ సమాజం నుంచి స్వీకరించుకున్న గొప్ప జీవన పోరాటాలను, అవి నేర్పిన సంస్కారాలను, భావజాలాలను ఈ వర్గం తమలో లీనం చేసుకొని, ...

అమ్మో.. ఆ ముగ్గురు బాబులు

నీళ్లు, నిధులు, ఉద్యోగాలు, వనరులు, దోపిడీ ఇవన్నీ ఎన్ని సమస్యలున్నా సరే... భరించవచ్చునేమొ కానీ ఇలాంటి ముగ్గురు బాబుల నాయకత్వాన్ని భరించే శక్తి ఇకలేదు. వీళ్లను తప్పించుకోవడం కోసమన్నా మా తెలంగాణ మాగ్గావాలె... అమ్మో.. ఆ ముగ్గురు.... పాపం సీమాంధ్ర ప్రజలక...

విభజన: మేడ్ డిఫికల్ట్

సరిగ్గా రెండు నెలలు. జూలై 30 ప్రకటన వచ్చిన తర్వాత తెలంగాణ ఎక్కడున్నది. అక్కడే. నిజాం కాలేజీ మైదానంలో సకల జనభేరి జరగబోతున్నది. లక్ష్యం, సభ లక్షణం సుస్పష్టమే. తెలంగాణ పోరాడుతూనే ఉంటుంది. వచ్చేదాకా. ఈ రెండు నెలల కాలంలో జరిగిన మాటల యుద్ధాలు కాంగ్రెస్ పార...

అమ్మా మీకు దండం.. కలిసుండలేం..

అమ్మా మీరు పెద్దలు. పూజ్యులు. గొప్పవాళ్లు.. సరిగ్గా మీరక్కడ రాష్ట్రపతి భవనం ముందర ‘ఫ్యాషన్ పరేడ్’లాగా పట్టువస్త్రాలు, వజ్రవైఢూర్యాలు ధరించి తిరుగాడుతున్నప్పుడే.. ఇక్కడ ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో మందకృష్ణ మాదిగ యుద్ధభేరి జరుగుతున్నది. అతను నల్లవస్త్రం ధర...

హైదరాబాద్ సిర్ఫ్ హమారా!

లేలే.. మీరుసాబు... లేవవయ్య మీరుసాబు. అలయ్‌ల దుంకి పీరీల గుండంలకెల్లి లేచి రావాలె కులీకుతుబ్‌షాలు, తానీషాలు. నౌబత్ పహాడ్ మీదికెల్లి ఇట్ల చూస్తె అట్ల కనవడే బాగేఆమ్ పక్కపొంటి పొందిచ్చిన టౌన్‌హాల్ (అసెంబ్లీ)ల కూచుని చేస్తున్న కుట్రల మందలు హైదరాబాద్ మాది ...

దండయాత్ర.. దాడి.. గుండెగాయం

‘కమాండర్ షుడ్ నాట్ బీ ఎ కానిస్పిరేటర్’ అన్నారు డిప్యూటీ ముఖ్యమంత్రి దామోదర రాజనర్సింహ. దళాధిపతి కుట్రదారు అయితే ఎట్లా ఉంటుందో? రుచి చూసింది ఇవ్వాళ హైదరాబాద్. తెలంగాణ మరోసా రి గాయపడింది. దుఃఖపడింది. నిస్సహాయతలోంచే పెనుకేకలు పెట్టింది. శాంతిని, ప్రజాస్...

అవును..హైదరాబాద్ తెలంగాణ సొత్తే

కాచిగూడ స్టేషన్‌రోడ్డు. బూర్గుల రామకృష్ణారావు వారి వారసుల ఇల్లొకటి చాపల్‌బజార్‌కు మళ్లే చౌరస్తా మూలమీద పాతబడిపోయి ఉన్నది. జిగేల్‌మనే సైబరాబాద్ నిర్మాణమైన తర్వాత అస్‌లీ హైదరాబాద్ ప్రాంతాలన్నీ ఇట్లా శిథిలమయ్యాయి. ఒకప్పటి కోఠీకి, ఒకప్పటి ఆబిడ్స్‌కూ, ఒకప...

చచ్చిన శవం కోసం....

తిరుపతిలో... పుణ్యక్షేవూతంలో..కేవలం విద్వేషంతో,కొంచెం ముదిరిన ఉన్మాదంతో వీ.హనుమంతరావు (హన్మన్న) మీద దాడి చేస్తే సమైక్యాంధ్ర సాధ్యమేమో కానీ, తెలంగాణతో కూడిన సమైక్యాంవూధవూపదేశ్ సాధ్యమేనా? ఇది ఒకరకంగా మీడియా ప్రేరేపిత దాడిలాగా విజువల్స్ చూస్తే కొంచెం ...

కాలం చెల్లిన సమైక్యాంధ్ర

మా డానీ నాకు మూడు దశాబ్దాల మిత్రుడు. తత్వశాస్త్రంలో వేళ్లూ కాళ్లూ పెట్టీ ‘నెగేషన్ ఆఫ్ నెగేషన్’నే నెగేట్ చేస్తూ బీఎస్ రాములూ, డానీ, ఖాదర్ మొహియొద్దీన్, ఎన్. వేణు, జగన్, త్రిశ్రీ, చారి, అఫ్సర్, వసంత, యువక, దాసు, ఈశ్వరి, కరుణక్క, చుక్కు, చిన్ని, అరుణ ...

సందేహమూ... సంబురమూ..

డిసెంబర్ 9. తెలంగాణకు చారిత్రక దినం. ఆ ప్రకటనకు ముందు ఉరుములు మెరుపులు ఉద్యమానివి. ఒకవంక కేసీఆర్ దీక్ష. క్షీణించిన ఆరోగ్యం. మరోవంక పదకొండవ తేదీ విద్యార్థుల అసెంబ్లీ ముట్టడి. కేసీఆర్ దీక్షతో తెలంగాణ అంతటా ఆవరించిన చెలరేగిన ఉద్యమ వాతావరణం. నిప్పుల కొలి...

మనం విడిపోయే వున్నాం...

ఇన్ని చరిత్ర పేజీల మీదుగా గడచి వచ్చిన తర్వాత నడచి వచ్చిన తర్వాత ఇన్ని మరణాలనూ మనసు పొరల్లో నింపుకుని మ్రాన్పడి మౌన సంతాపాలూ ప్రకటించుకున్న తర్వాతా ఇన్ని సంస్కృతులను సానబెట్టుకున్న తర్వాత కూడా నువ్వు నువ్వుగా నేనునేనుగానే ఉన్నాము హద్దులు గీసుకున్న మ...

కోర్‌కమిటీ అసంబద్ధ నాటకం..

ఒకే అసంబద్ధ నాటకం మరోసారి మీ కోసం * కేతిగాడు మరోసారి తెరతీశాడు నగరం నడిబొడ్డులోని ప్రేత సౌధం వేదికగా పాత్రధారులు గళవిన్యాసం ప్రదర్శించారు మేకప్ మడతనలగని చీరలతో ఒకరిద్దరు నటీమణులు కాస్త గ్లామరద్దారు ప్రజలకు పట్టకపోయినా నాటకం రసవత్తరంగా సాగిందని...

ఆ హత్య ప్రజాస్వామ్యానికి హెచ్చరిక

పోరాటమే నా ఊపిరి. పోరు లేకపోతే నా ఊపిరి ఆగిపోతుంది’ అని గంటి ప్రసాదం వేరే అర్థంలో మాట్లాడి ఉండవచ్చు కానీ, పోరులేని ప్రాంతంలో వేట కొడవళ్లకు, తపంచా తూటాలకు ఆయన ఊపిరి ఆగిపోయింది. ‘ఉద్యమం కోసం నన్ను బతికించండి. నేను బతికేటట్టున్నా’ అని కూడా ప్రసాదం వైద...

అబ్బర పులీ....తోక బారెడు

‘అబ్బర పులీ అంటె తోకబాడు’...‘తె’ అంటే తెలంగాణ ఇచ్చినట్టే. తెలంగా ణ అనుభవాల సారం ఏమిటంటే పులి ఉండదు. తోక బారెడూ ఉండదు. తీరా పులి వచ్చేసరికి రక్షించేవాడూ ఉండడు. డిసెంబర్‌కు జూన్‌కు మధ్య కేవలం ఏడు నెలల కాలమే. ‘పోయిన కాంగిరేసు ప్రతిష్ట’ తిరిగొచ్చుటానికి ...

ఆత్మీయరథం..స్వేచ్ఛ..సమానత్వం

స్వేచ్ఛ ఒక దుకాణం కాదు ఒక అయ్య మూయడానికి ఒక అయ్య తెరవడానికి... ఇది సచ్చిదానందన్ కవితా పాదం. నాకు ఇష్టమైన కవిత. స్వేచ్ఛ కూడా పరమ సత్యం కానట్టే సాపేక్షిక విలువగా తయారుకావడం, స్వేచ్ఛకు ముఖ్యంగా భావవూపకటనా స్వేచ్ఛకు సంబంధించిన పరిమితులు, విశృంఖలతల ...

ఈ గోడ బీటలు వారింది...

పొద్దున్నే కల. అసెంబ్లీ చుట్టూ గోడ మొలిచినట్టు. అదీ పాత ముషీరాబా ద్ జైలు గోడ కన్నా ఎత్తుగున్నట్టు. పైన అచ్చం జైలు లాగానే కరెంటు తీగలు చుట్టినట్టు. అయితే ఆకంటు తీగలు అచ్చంగా తెలంగాణ ఉద్యమం మీద అణచివేత తీవ్రమైనప్పటి నుంచీ ప్రతి మూల మలుపులో, చివరికి అమర...

డెడ్‌లైన్లు.. డెత్‌లైన్లు.. ప్రజాస్వామ్యం

తెలంగాణపై కాంగ్రెస్ పార్టీకి డెడ్‌లైన్లు పెట్టే సాహసం చెయ్యవద్దన్నడు ముఖ్యమంత్రి కిరణ్‌కుమార్‌డ్డి. ఇది పలుకుబట్టిన కిరణ్ సాహసోపేతమైన ప్రకటన. ఒక్క రూపాయి ఇవ్వను ఏమి చేసుకుంటావో చేస్కో, బయ్యా రం ఉక్కు జీవో రద్దు చేయనుగాను చేయను. అనంతరం కిరణ్‌కుమార్‌...

పరకాల వచ్చె మొదలాడె...

పరకాల ప్రభాకరొచ్చె మొదలాడె.. అంటే ఇదే. రామాయణమంత విని రామునికి సీత ఏమవుతుంది? అని అడగటమంటే కూడా ఇదే. చాలా ఆలస్యంగా మేల్కాంచిన పరకాల ప్రభాకర్ అనే ఒక పెద్ద మనిషి, రెండు రాజకీయ పార్టీల్లో ఉన్నప్పుడు మాట్లాడిన తన మాటలను తానే మింగి కొత్త మాటలు మాట్లాడడ...

కొండపల్లి కొన్ని జ్ఞాపకాలు

మూడున్నర దశాబ్దాల కిందటి ముచ్చట. ఒక ప్రత్యేకమైన మనిషి కోసం ఎదురుచూస్తున్నాం. అంతా ఇరవై మందిమి. హైదరాబాద్ రాంనగర్ గుండు ప్రాంతం అనుకుంటా. మాకు ఏ మాత్రం తెలియని ప్రాంతం. భార్యాభర్త లు నెల్లూరు పద్మ, యుగంధర్‌లు మాకు ఆతిథ్యం ఇచ్చే జంట. డెన్‌కీపర్లు. మధ్య...

భ్రమలు.. మైమరపులు

ఉనికిలో లేనిదాన్ని ఉన్నట్టుగా భ్రమించడం ఒక భ్రాంతి. మయ సభ తీరు. కానీ ఉన్నదాన్ని లేదనుకోవడం, దాని ఉనికే లేనట్టుగా భ్రమపడి జనాలను భ్రమింపజేయడానికి సాముగరిడీలు చేయ డం ఎలాంటి స్థితి? కపట నాటకం. ప్రజల మతిమరుపు మీద అతి విశ్వా సంతో మైమరపింపచేసే కళ అది. రాజక...

మొద్దుబారిపోయినాము...

సూడ సక్కంగుండేది నా బిడ్డ. కొచ్చెటి ముక్కు. సదువు అయిదో తరగతే కానీ కొంచెం పెద్ద పిల్లే. వంకీల జుట్టు. నాబిడ్డ సక్కంగుండాలని ముక్కుకు ముక్కుపుల్ల చేయించిన. పట్టగొలుసులు కొనిచ్చిన. మాది రంగాడ్డి జిల్ల గంగేరు మండలం జూలపెల్లి. భిక్షాటన చేసి ఆరుమంది బిడ...

వీరులారా వందనం...

పోయిన వారం. ఒక పాఠకుడు ఒక ప్రశ్న వేశాడు. ‘ఒక తెలంగాణ భూమి పుత్రుడుగా తెలంగాణ ప్రకటన వచ్చిన రోజున మీరెలా ఫీలయ్యారు’ అన్నది ప్రశ్న. ‘‘నేలకు జానెడెత్తున ఉన్నట్టు... కలా! నిజమా! అన్నట్టు.. గాయి గాయి.. ఆగమాగం. ఉద్వేగం. కొంచెం దుక్కం. అనంత సంబురం. పోటెత్తి...

చరిత్ర చెప్పిన కొన్ని పాఠాలు

ఉద్యమాలు ప్రజాస్వామ్య సంస్కృతిని పాదుకొల్పుతాయి. నిలబెడతా యి. ప్రజల విస్తృత ఆకాంక్షల వెల్లడి ప్రజాస్వామ్య సూత్రాలను విస్తృ తం చేస్తాయి. మనిషిని సామూహికం చేస్తాయి. కానీ ఉద్యమాలు నిలవనీరులా కొయ్యగుర్రం మీద కదమ్‌తాల్ చేస్తే.... ఒకే అంశం మీద సుదీర్ఘంగా క...

పాటే ఆయుధం.. ఛలో ధూమ్‌ధామ్

బెంగటిల్లినట్టున్నది. పరిస్థితులేం బాగాలేవు. ఎవరి గొంతు వారే పలుకుతున్న ధ్వని. గొంతు దాటని శబ్ద తరంగాలు. విచ్ఛిన్నమవుతున్న మాటలు. బయట ఉక్కపోత. శీతాకాలంలోనూ చెమటలు పట్టిస్తున్న గర్మి. లోపలేదో ఉడుకుతున్నది. చంద్రబాబు కరీంనగర్‌లో అటు ఇటుగాని మనసుతో సం...

డిసెంబర్ 9, ఒక నిజం

ఆర్ట్స్ కాలేజీ ముందర ఒక గాయపడిన చెట్టుంది! ఆ చెట్టుకు వందనం. సంతోష్ శవం వేలాడిన చెట్టు. జీవంతో తొణికిసలాడుతూ ఉన్న సంతోష్‌తో చివరి తెలంగాణ ముచ్చట్లు పంచుకున్న చెట్టు. సంతోష్ చివరి కోరికా, ఏమాత్రం మార్మికం కాని బహిరంగ ఆలాపనా ఆ చెట్టుకు తెలుసు. పచ్చదన...

చంద్రబాబుతో జర జాగ్రత్త!

మంథని నుంచి మహదేవ్‌పూర్ వెళ్లే రోడ్డులో కాటారం ఒక జంక్షన్ లాంటిది. కాటారం నుంచి భూపాల్‌పల్లి దాకా చూడ నిజంగానే చక్కని రోడ్డొకటి ఉంటుంది. ఆ రోడ్డులో ఉండేదా కాలనీ. ఆంధ్రా కాలనీ. అట్లాంటిదే మంథని దగ్గర వెగ్లాస్‌పూర్‌లోనూ ఒక కాలనీ ఉండేది. కారంచేడు నుంచి ...

హంతకుల భాష.. మోసం

కడుపు దేవినట్టున్నది. వడ్లల్ల పెరుగు కలిపినట్టుగున్నది. ఆగమాగంగున్నది. దుమాల్లం లేసినట్టున్నది. చంద్రబాబు తెలంగాణ గురించి మాట్లాడుతుంటే ప్రాణం కొట్టుకులాడుతున్నది. బలిదానాల గురించి మాట్లాడు తుంటే అమరులైన వారి కుటుంబాలను ఆదుకుంటామంటే పెయ్యంతా దూల్‌ద...

మైమరుపు.. మతిమరుపు

జనాలలో పరివ్యాపించి ఉన్న కొంత మైమరపు వల్లనూ మరికొంత మతిమరుపు వల్లనూ చాలామంది ఇంకా, ఇప్పటికీ చెలామణి అవుతుంటారు. అడుగుపెట్టే అర్హత కూడా లేచిచోట పాదయావూతలతో జనం మధ్య అగ్గిపుట్టిచ్చే ప్రయత్నం చేస్తుంటారు. ఇదంతా సౌలభ్యం వల్ల. వెసులుబాటు వల్ల కూడా. అన్నీ ...

రాజిరెడ్డీ.. ఎక్కడికెళ్లినవ్..

‘రెడ్డీ ఎక్కడికెళ్లినవ్’ అని ఏడుస్తున్నది సరస్వతి. ఆమె రాజిడ్డి ప్రేమించి పెళ్లాడిన సహచరి. బెంగటిల్లిన చిన్నపిల్లలు. చిన్నకొడుకుదీ అదే ప్రశ్న ‘డాడీ ఎక్కడికెళ్లినవ్’ వాళ్ల ముందర రాజిడ్డి పార్థివ దేహం. వచ్చేవాళ్లు వస్తున్నారు. క్రమానుగతంగా వలసల ఉధృతి ప...

జై బోలో తెలంగాణ...శంకర్

ప్రాణహితకు ‘జైబోలో తెలంగాణ’కు పేగు సంబంధం వుంది. ఎందుకంటే శంకర్ ప్రాణహిత ప్రేమికుడు. ప్రేరణ నాకదే అని చెప్పినవాడు. కాలమ్ సంగతి పక్కనబెట్టినా శంకర్ ఆ కాని రంగుల ప్రపంచంలో కూడా తెలంగాణ నదులను, ప్రాణహితలను, పువ్వులను, పల్లెలను, బతుకమ్మలను, బోనాలను ప్ర...

మార్చ్ మా జన్మహక్కు

ఛలో హైదరాబాద్. బస్సో, రైలో, కారో, సైకిలో, స్కూటరో, కాలినడకో.. ఉసిళ్లపుట్ట పగిలినట్టు పక్షుల గుంపు సాయంకాలం కిలకిల ఆకాశంలో ఎగిరినట్టు, మత్తడి దుంకినట్టు, సమ్మక్క సారక్క జాతరకు చేపలు ఎదుక్కినట్టు.. పుట్లుపుట్లుగా జట్లు జట్లుగా రండి. మనం ఒంటరి వాళ్లం కా...

తెలంగాణ నిలువెత్తు సంతకం

కోతపెట్టే శీతాకాలపు ఢిల్లీ చలి ఇంకా వణికిస్తూ ఉండగానే... జంతర్‌మంతర్‌లోని ఆ ముసలివాళ్ల శిబిరం బిలబిలా నిండిపోయింది. బాపూ జీ కరస్పర్శ శీతలంగానే ఉన్నది. జీవం లేనట్టుగా ప్రారంభమైన ఆ శిబిరం కాసేపటికి మాటల మంటలతో వెలిగింది. తొంభై ఆరేళ్ల వయసులో కొండా లక్ష్...

తెలంగాణపై కాలకూట విషం..

పటాన్‌చెరు దాటగానే మీ వాహనాలను అడ్డుకునే ఆటంకం ఒకటి ఉంటుంది. అద్దాల గదులతో నిర్మితమై కాలడ్డం పెట్టినట్టు కట్టె అడ్డంపెట్టే ఆ టోల్‌గేట్ మీ మీ తోలు వలిచి పైసలు వసూలు చేసి మీకు దారి ఇస్తుంది. మీ ఊర్లో మీరు, మీ ప్రాంతంలో మీరు స్వేచ్ఛగా తిరగలేమా? అనుకునే ...

ఇంతకీ కనిస్టీబు మారతాడా?

సారాజ్జెమొస్తే మన ఊరి కనిస్టీబు మారతాడా?’ కన్యాశుల్కంలో సామాన్యుడి అనుమానం ఇవ్వాళ్ల తెలంగాణ అశేష ప్రజానీకానికి రావాల్సి ఉన్నది. అవునూ... తెలంగాణ వస్తే మన కనిస్టీబు (రాజ్య ప్రతినిధి) మారతాడా? విస్తృతార్థంలో ఇది రాజ్యాంగ యంత్రం ఏమై నా మారుతుందా? అన్న ...

కాలమ్ కత్తి మీద సాము

‘కాలమ్’ ఒక కత్తిమీద సాము. వారం వారం పలవరింత. కలవరింత. ప్రాణహిత నది మున్నూటా అరవై ఐదు రోజులు సజీవంగా పారే నది. ఆ నది మీద భ్రమ. ఆ పేరు మీద పావురం. గోదావరి, శబరి, ప్రాణహిత ఇవి పేరుకే నదులు కావు. ఉత్తర తెలంగాణ జీవన సంగమాలు. అద్దరి, ఇద్దరి ఒరుసుకొని పారే...

అవునూ...ఇస్తరా! చస్తరా!

డేట్‌లైన్... రవీంద్రభారతి మిట్ట మధ్యాహ్నం కిక్కిర్సి ఉన్నది. ఇక్కడేదో దారి దొరుకుతున్నది. బహుశా ఇది తెలంగాణకు దగ్గరి దారి భవిష్యత్ దారి ‘తెలంగాణ ప్రజలను కాంగ్రెస్ పార్టీ మోసం చేసింది. ఇచ్చిన మాటను కాంగ్రెస్ పార్టీ నిలబెట్టుకోలేదు.అందుకే ఏడువందల మంది ...

జీవించే స్వేచ్ఛ.. బాసగూడ ఆభాస

హప్కా చోటుకు పన్నెండేళ్లు. కాక సంధ్యకు కూడా పన్నెండేళ్లే. మడకం నగేష్‌కు 13 సంవత్సరాలు. మడకం రాం విలాస్‌కు కూడా అంతే వయసు. కోశ్యా బిచ్చెం, కాక రమేష్, మడకం దేవ, హప్కా మిధు, కాక రాహుల్‌ల వయస్సు పదిహేనేళ్లు. పదోతరగతి పిల్లలు. సర్కె రాముల, కాక పార్వతి, ఇర...

రాజకీయ బానిసల జాతి

బానిసత్వం కొంచెం సుఖంగా ఉంటుంది. నిశ్చల ప్రపంచంలో నిశ్చలంగా ఉండవచ్చు. కనీసం నిలవ నీళ్లలాగా, యధాతథ స్థితిలో భారం కోల్పోయి గాలిలో తేలియాడుతూ ఉండవచ్చు. ఈక్విలివూబియమ్ స్టేటస్. ఎందుకురా బతుకులు చెడ. ‘న్యాయ విరుద్ధంగా నీళ్లు మళ్లించుకుంటున్నవాడు నీతులు ...

నిర్బంధం.. ఉదాసీనత.. ఐక్యత

శత్రువు నిన్నెట్లా చూస్తున్నాడన్నదే నీ నిబద్ధతకు, ఆచరణకు గీటురాయి అనేది పాత సూత్రం. ఎంచుకొని నిర్బంధాన్ని ప్రయోగించడం, ఆ నిర్బంధం కొందరి పట్ల తీవ్రాతి తీవ్రంగా ఉండడం అందువల్లనే. మొత్తంగా తెలంగాణ ఉద్యమం విస్తృతమయింది. అది అన్ని రాజకీయ అభివూపాయాల, సిద్...

పరకాల పాఠం

పరకాల ప్రమాదం తప్పింది. అదిప్పుడు పోరు పతాకై నిన్నూ నన్ను నిలబెట్టింది. పోలింగ్ ముగిసిన తర్వాత వరంగల్ జర్నలిస్టు మిత్రుల ఫోన్ ‘సార్! కొండా మురళి ఒక్కడే మొగోడు. రెండు రోజుల్ల ఆగమాగం చేసిండు. పోలింగ్ బూత్‌లల్ల గులాబీ గుండెలు కనబడనేలేదు. పత్తకు లేరు. గె...

అమ్మా! జగనన్న రాజ్యం మాకొద్దు

మీరు భర్తను పోగొట్టుకుని దుక్కంతో వచ్చారు. నిజమే.. కొడుకు జైలు పాలయ్యాడు. మనసుపడి కట్టించుకున్న లంకంత క్యాంపు కార్యాలయంలో ఇప్పుడు మీ శత్రువులున్నారు. వేట సాగుతున్నది. సీబీఐ, ఈడీ ఒకదాని వెంట ఒకటి. జైలుకూ, కస్టడీకి మధ్య ఊగులాడుతున్న భవిష్యత్ సందేహాల్ల...

పదేళ్ల ప్రస్థానం

మే, 31, 2002, ఒకానొక మిట్ట మధ్యాహ్నం. మేం పుట్టాం... అప్పుడు గుప్పెడు మందిమి. ఇప్పుడు గంపెడు మందిమి.నిజమే మేము కవులవలెనే కలాలని భుజాన తుపాకుల్లాగా మోశాం. మా కల తెలంగాణ కోసం కలెబడడానికీ సిద్ధపడ్డాం. చరిత్ర మొదటి చిత్తువూపతి జర్నలిజమే అయితే, ఆ చరిత్ర...

జర్నలిస్టులు జిందాబాద్..

వైఎస్‌లేనిలోటు రానివ్వొద్దన్నడు వాయలార్ రవి. ఉప ఎన్నికల్లో వైఎస్ లేనిలోటు కొట్టొచ్చినట్టు కనపడ్తుదన్నది ఈ మాట సారాంశం. రవి ఢిల్లీ దూత. వైఎస్ రాజశేఖర్‌డ్డి కుమారుడు జగన్‌మోహన్‌డ్డి మీడి యా సంస్థల ఆస్తుల అటాచ్‌మెంట్‌కు జీవో జారీ చేశారు కిరణ్‌కుమార్‌డ్డ...

ఏమి నేరము చేసెరా! తెలగాణ

ఒక తండ్లాడే జీవితంలో, జీవన విధానంలో జరిగే పరిణామాలన్నీ తెలంగాణ అనుభవించింది. అది సంక్షుభితమయింది. రాటు తేలింది. అది పోరాడింది. ఓడింది. తన గాయాలను తాను తడుముకున్న ది. కానీ.. ఎన్నడూ అది దేన్నీ పూర్తిగా వదులుకోలేదు. లొంగుబాటును ప్రదర్శించలేదు. ఒక పతనం న...

తెలంగాణకు ఇదే అదను...

తెలంగాణ ప్రక్రియ ప్రారంభించడానికి కాంగ్రెస్ పార్టీకి, సంకీర్ణ భాగస్వాములతో కూడిన యూపీఏ-2 కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఇంతకు మించిన సావకాశం మరి దొరకదు. ఇదే అదను. డిసెంబర్ 9న కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున హోంమంవూతిగా ఉన్న చిదంబరం చేసిన ప్రకటన, మరుసటిరోజే పార్లమెంటు ఉ...

తెలంగాణ అస్తిత్వం-సమస్యలు

తెలంగాణ భావనకు ఒక చారివూతక పునాది ఉన్నది. ప్రాంతీయ చైత న్యం, ఉమ్మడి అస్తిత్వం, ఉమ్మడి గతం, ఉనికి, సంస్కృతీ విశిష్ట త, వర్తమానం, పరాయీకరణ పొందడం, వలసాధిపత్యం వల్ల అసమ సమాజంగా విస్తరించడం తెలంగాణ ఇప్పటి మౌలికాంశాలు. తెలంగాణవాదం కానీ, ఆ వాదంపై రూపుదిద్ద...

అడవి ఉప్పొంగే రాత్రి...

వందేళ్ల కింద పొందిచ్చిన ఢిల్లీ ఎర్రకోటలకు ఆత్మలేదు. నెనరు కానరాదు. యమునై పారుతున్న సామాన్యుడి దుక్కపు సవ్వడిని అది పట్టించుకోదు. తరాలుగా రాతిగోడల మధ్య బందీ అయిన అధికారం, ఆధిపత్య చిహ్నంగా అదొక స్వయం పరాధీన. రాజ్‌పథ్.. జనపథ్‌ల మధ్య అగాథాన్ని నిర్మించుక...

ఉసురు తగిలేరోజు..

కౌరవ ప్రపంంలో కదలిక రాదు. సోనియా గుండె స్థానంలో బండకరగదు. అశాంతిని రెచ్చగొట్టే గ్రీన్‌హంట్ సూత్రదారుల పెదాలమీద శాంతిజపం. తెలంగాణ ఇవ్వరు. గుంజుకోవాలి. మనుషుల మాంసం రుచిమరిగిన పులి రాజ్యం. నీ కోసం కన్నీరు కార్చే ఒక కన్ను. తెలంగాణ మాత్రమే.. గాయాల్ని గేయ...

తెలంగాణ మల్లెమొగ్గకు వందనం

పట్టుమని పదారేళ్లులేని ఆ పిల్ల తెలంగాణ మల్లెమొగ్గ. ఎన్నికలకు ముందే చంద్రబాబును ఓడించిన ఆ పిల్లపేరు కృష్ణవేణి. నాగర్‌కర్నూలు నియోజకవర్గం తెలకపల్లి ఊరు. ఇంటర్ చదువుకున్న ఆ అమ్మాయి కృష్ణమ్మలా గా తెలంగాణ త్యాగాల పట్ల, అమరవీరుల ఆకాంక్షలపట్ల నిండు మనసు ప్...

ఒకే ఒక్క తెలంగాణ...

నిజమే. మేం మందలాంటి వాళ్లం. సంతలాంటి వాళ్లం కూడా. నిజమే తెలంగాణే మాకు అతి పెద్ద సమస్య. జీవన్మరణ సమస్య. బలవన్మరణాలు మాట్లాడుతున్నప్పుడు. మేం పలవరిస్తుంటాం. కలవరిస్తుంటాం. మంటలంటుకున్న వాడి జై తెలంగాణ నినాదాన్ని ఆవాహన చేసుకుంటూ ఉంటాం. మనుషులం మేము. ఉత్...

బానిసల పగటి రంగుల కలలు

తెలంగాణ రాకపోతే ఏమవుతుంది? మోత్కుపల్లి నరసింహులుకుఏమీ కాదు. ఆ మాటకొస్తే ఎర్రబెల్లి దయాకర్‌రావుకు కూడా ఏమీకాదు. తలసాని శ్రీనివాస్ యాదవ్‌కు కూడా ఫరక్ పడేదేమీలేదు. తెలంగాణ రాకున్నా వాళ్లకు చంద్రబాబు టిక్కెట్లిస్తడు. ఎన్నికల ఖర్చుల కోసం డబ్బులు ఇస్తడు. ...

మారనివారు మార్క్సి స్టులు

సుందరయ్య మా నడిగడ్డ బొడ్రాయైండు/మా రావి తావేదీ గాని ఊర్లల్ల / గాని ఉద్దెమాల్ల మన్నుబడ/ గానికీ గీ మన్నుకూ సమ్మందమేంది? శింగం కిష్టయ్య అనేకవి మార్క్సిస్టుపార్టీ అగ్రనాయకుడు ఏచూరి సీతారామ్ శుక్రవారం నాడు తెలంగాణ పైన ప్రవచించిన భుజమూ- తుపాకి సిద్ధాంతం వి...

మట్టిపాదాల కదలిక

వాసనొకటి హాలు నిండుకున్నది. ఆ వాసన మర్యాదస్తులది కాదు. మధ్యతరగతి మందహాసాలదీ కాదు. తెల్లచొక్కాలదీ కాదు. ఒక గుంపు వాసన. మట్టివాసన. చెమటచుక్క వాసన. అప్పుడే వీధులను ఊడ్చే సి పరిశువూభమైన శ్రామిక జన పరిమళం. చీపురుకట్టలు లేవు. పొరకల కట్ట లూ లేవు. వాళ్లు గుం...

తల్లివేరు తత్వం

ముందు ప్రపంచం. ఆ తర్వాత దేశం. ఆనక రాష్ట్రం. ఈ రాష్ట్రమం సరిపడలేదు కనుక నేను తెలంగాణవాన్ని. మనిషి ఉనికి అంతటితో సరిపోలదు. అస్తిత్వం వెల్లడవదు. నాది కరీంనగర్. అంతేనా..కాదు. మా ఊరు మంథని... మరీ సూక్ష్మంలోకి నన్ను నేను వెతుక్కోవాలంటే పెదాల కింద నిప్పుల ఉ...

దూద్‌కా దూద్..పానీకా పానీ

చంద్రబాబు మాంఛి ఊపుమీద ఉన్నడు. ఆదిలాబాద్‌లో, నిజామాబాద్‌లో ఆయన వాహనం మీద పడిన కోడిగుడ్లను ఆయన తూడ్చేసుకుని ఉంటడు. ముఖం మీద పడనందుకు సంతోషించి కూడా ఉంటడు. జక్రాన్‌పల్లిలో స్టేజీ మీదకు దూసుకొచ్చిన చెప్పు కూడా దగ్గరి దాకా రానందుకు ఆయన దాన్ని పట్టించుకొన...

‘గూగీ గుడియా’ మాట్లాడు...

సోనియాగాంధీకి మాటలు రావా? రెండేళ్ల క్రింద తెలంగాణ ప్రజలకు పుట్టినరోజు కానుక ఇచ్చారామె. తెలంగాణ ప్రక్రియ ప్రారంభమౌతుందని.. సోనియాగాంధీ పుట్టినరోజే ఆ ప్రకటన రావడంతో సామాన్యులు కొందరైనా ఆమె దేవత అనడానికి ఇష్టపడి ఉంటారు. కానీ రెండే ళ్లు తిరిగే సరికి తెలం...

మన కాలం వీరుడు...

శవం కోసం కాదు. ఒక మనిషి కోసం ఎదురు చూసినట్టుగా ఉన్నది. పోలీసులు కూడా అతనొక బతికున్న మనిషిలాగే భావించినట్టున్నది. శంషాబాద్ నుంచి పెద్దపల్లికి ఎవరికీ కనబడకుండా తరలించారు. పెద్దపల్లిలో జూనియర్ కాలేజీ గ్రౌండ్‌లో ఆయన శవాన్ని కూడా పెట్టకుండా ప్రభు త్వం టె...

కొంత చరిత్ర.. కొంత దుఃఖము

జనరల్ డయ్యర్ కుక్కలా మొరిగాడు అచ్చంగా. వేట కుక్కలా. నేనొక సిపాయిని. మీకు యుద్ధం కావాలా? శాంతి కావాలా? ఒక వేళ మీరు యుద్ధాన్నే కోరుకుంటే ప్రభుత్వం తయారుగా ఉంది. మీరు శాంతి కావాలనుకుంటే నా ఆదేశాలు పాటించండి. మరో దారే లేదు. దుకాణాలు తెరవండి. లేదా కాల...

సంప్రదింపులకగ్గిదలగ...

పండగపూట మనం పస్తులుంటున్నప్పుడు.. పండుగపూట మనం పీడకలలు కంటున్నప్పుడు.. ఇంత నిర్లజ్జగా, ఇంత నిస్సిగ్గుగా.., ఇంత ఏక పక్షంగా వ్యవహరిస్తున్న పెత్తందారీ కాంగ్రెస్‌కు సమాధి కట్టడమే ఇక దారి. ఇక్కడి దాకా వచ్చాం. ఇన్ని త్యాగాలనూ, బలిదానాలనూ చవిచూశాం. ఇంక...

సింగరేణికి జై..

చరిత్ర నిండుగా సింగరేణి నిలబడింది. కావొచ్చు మేము అర్థ రైతులం. అర్థ కార్మికులం.. కానీ.. ఢిల్లీ పీఠాన్ని గడగడలాడించే ఒక నిప్పురవ్వ మా వద్ద ఉంది. అది నల్ల బంగారం సెమ్మాసు మర్రేసినం.. జాగ్రత్త.. ఇక తెలంగాణ ఇస్తరా.. చీకట్ల ఛస్తరా! తేల్చుకోవాల్సింది మీరు.....

నండూరికి నివాళి

రెండో తరం ప్రథమశ్రేణి సంపాదకుడాయన. బుద్ధిజీవులు, సాహిత్యకారు లు ఆమోదించి అభిమానించిన సంపాదకుడు. జర్నలిస్టుకు సకల పరిజ్ఞానం ఉండాలని, అన్ని విషయాలపై సంపూర్ణ అవగాహన లేకున్నా కనీసం తెలిసి ఉండాలని బోధించేవాడాయన. అందువల్లనే విషయ పట్టింపు, భాషా పట్టింపు, ప...

బానిసకొక బానిసకొక బానిస

-అల్లం నారాయణ ‘పీనుగుల మీద పేలాలు ఏరుకునే జాతి ఏదన్నా ఉన్నదంటే అది మన మంత్రుల జాతే’ ఇటీవల నాకొచ్చిన మెసేజ్ సారాంశం ఇది. ‘అంత‘హార్ష్’గ అంటే ఎట్లా’... నా సమాధానం కాని ప్రశ్న. దానికి అవతలి వ్యక్తి ‘మీరు కూడా అట్లంటే ఎట్ల సార్! అన్నీ తెలిసి. ఇవ...

హంతకుడి జాడ....!

-అల్లం నారాయణ మిస్టర్ చిదంబరం.. హంతకుపూవరో?తెలంగాణ పోల్చుకున్నది. ఇంకేం చేస్తుంది తెలంగాణ చావో.. రేవో.. చచ్చి సాధించలేం. బతుకాలె. బతుకాలె... బతుకాలె. బలిదానాలు కాదు. తెలంగాణ బలికోరే రోజులచ్చినప్పుడు మీ మహా సౌధాలు ముక్కలయ్యే ప్రమాదం పొంచి వుంది...

ప్రేమనగరం

-అల్లం నారాయణ మనం తెలుగు వారమే. కానీ పెట్టుబడికి, మరీ ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ పెట్టుబడికి ప్రాంతం లేదు. అది ఒక ప్రాంతం ఆకాంక్షలను కబళిస్తున్నది. ఒక ప్రాంతంపై పరాధీనతను చేసి పెత్తనం చేస్తున్నది.సారాంశంలో తెలంగాణ సామ్రాజ్యవాద విస్తరణకాంక్షకు బలైంది. ఒక ...

ఆకాంక్షల ఆర్తరావం

మీ సున్నితమైన మాటల వెనుక వెక్కిరిస్తున్నది మీ వలస పెత్తనం. మీ సీమాంధ్ర బుద్ధి. మీ నెత్తుటి జాడ. మీ నాయనా అంతే.. తెలంగాణకు మేమెప్పుడూ వ్యతిరేకం కాదని, నడిగడ్డ దాటి నంద్యాలకెళ్ళి ఎంత దుర్మార్గంగా మాట్లాడారో?ఎంత క్రౌర్యంగా తెలంగాణను బెదిరించారో? య...

వెంటాడే తెలంగాణ

మీట్ ది ప్రెస్ ప్రారంభమయినాక ఒకరి తర్వాత ఒకరుగా తెలంగాణ న్యాయవాదులు వస్తుంటే మనసేదో శంకించింది. అప్పటికీ సైగలతో అడుగుతూనే ఉన్న. ఏందీ? ఇక్కడ జమైతున్నరు? అని. బేఫికర్ గుండన్నా.. అంటూ వాళ్లు ప్రతిసైగలు చేస్తూనే ఉన్నా.. లోప ల గుబులైతే అట్లాగే ఉన్నది. ఎంద...

విధ్వంస సార్వభౌముడు

అల్లం నారాయణ ఇబురాముడు’ ఎవరో? తెలుసా? పోనీ ఇబ్రహీమ్ కుతుబ్ షా తెలుసా? తెలియదు. నాకూ తెలియదు. కెప్టెన్ పాండురంగాడ్డి చిన్న పుస్తకం చూసేదాకా ‘ఇబు రాముడు’ అని తెలంగాణవూపజలు ఇబ్రహీమ్ కుతుబ్‌షాను పిలుచుకునే వారని కూడా తెలియదు. తెలంగాణలో ఆయన తెలుగు భాషను ...

లగడపాటి బడాయి

-అల్లం నారాయణ జగోపాల్ అంటే ఎవరు? అంటారు? లగడపాటి అనంగానే పూర్తిగా అర్థమయినట్టే ఠక్కున ఓహో జగడపాటి అంటారు. ఎవరు? చిన్నపిల్లలు. తెలంగాణల పుట్టిన బడిపిల్లలు. తెలంగాణ సభలల్లో ఆ మధ్య ప్రసంగాలు చేసేవాళ్లు ఒక ప్రశ్న వేసేవారు. నిరాహార దీక్షలు, నిమ్స్, ...